Upsarin C
Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Upsarin C, 330 mg + 200 mg, tabletki musujące Acidum acetylsalicylicum + Acidum ascorbicum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera ona informacje ważne dla pacjenta. Lek ten należy zawsze przyjmować dokładnie tak, jak to opisano w tej ulotce dla pacjenta lub według zaleceń lekarza, farmaceuty lub pielęgniarki. – Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. – Jeśli potrzebna jest rada lub dodatkowa informacja, należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty. – Jeśli u pacjenta wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Patrz punkt 4. – Jeśli po upływie 3 dni w przypadku gorączki lub 5 dni w przypadku bólu nie nastąpiła poprawa albo pacjent czuje się gorzej, należy skontaktować się z lekarzem. Spis treści ulotki
Spis treści ulotki
- Co to jest lek i w jakim celu się go stosuje
- Informacje ważne przed zastosowaniem leku
- Jak stosować lek
- Możliwe działania niepożądane
- Jak przechowywać lek
- Zawartość opakowania i inne informacje
Upsarin C jest lekiem złożonym, zawiera dwie substancje czynne kwas acetylosalicylowy i kwas askorbowy (witaminę C). Kwas acetylosalicylowy działa przeciwzapalnie, przeciwgorączkowo oraz przeciwbólowo. Kwas askorbowy, czyli witamina C jest niezbędna w procesach oksydoredukcyjnych, odpornościowych i detoksykacyjnych zachodzących w komórkach organizmu. Obecność witaminy C w leku jest korzystna w przebiegu chorób przeziębieniowych, podczas których występuje zwiększone zapotrzebowanie na witaminę C. Wskazania do stosowania: – Leczenie objawowe grypy, przeziębienia. – Stany gorączkowe. – Bóle różnego pochodzenia (bóle głowy, stawów mięśni, zębów, nerwobóle). 2.
Kiedy nie stosować leku Upsarin C
– jeśli pacjent ma uczulenie na kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy (witaminę C) lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6), – u pacjentów z perforacją lub krwawieniem z przewodu pokarmowego w wywiadzie, związanym z wcześniejszym leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), – u pacjentów z astmą oskrzelową w wywiadzie, wywołaną podawaniem salicylanów lub substancji o podobnym działaniu (szczególnie NLPZ), – u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, – jeśli u pacjenta występują skazy krwotoczne i zaburzenia krzepnięcia krwi, – jeśli u pacjenta występuje ciężka niewydolność wątroby,
– jeśli u pacjenta występuje ciężka niewydolność nerek, – jeśli u pacjenta występuje ciężka niewydolność serca, – w ostatnim trymestrze ciąży i podczas karmienia piersią (patrz „Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność”), – jeśli pacjent jest leczony jednocześnie metotreksatem w dawkach powyżej 20 mg/tydzień, – jeśli pacjent stosuje doustne leki przeciwzakrzepowe w chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy w wywiadzie, – u dzieci w wieku poniżej 12 lat w przebiegu chorób gorączkowych, szczególnie grypy lub ospy wietrznej ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a (rzadkiej, ale ciężkiej choroby powodującej uszkodzenie wątroby i mózgu). Ostrzeżenia i środki ostrożności Przed rozpoczęciem stosowania leku Upsarin C należy skontaktować się z lekarzem, farmaceutą lub pielęgniarką. Należy unikać jednoczesnego stosowania leku z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy 2. Ten lek zawiera kwas acetylosalicylowy. Aby uniknąć przedawkowania należy sprawdzić czy inne przyjmowane jednocześnie leki (w tym wydawane na receptę lub bez recepty) nie zawierają kwasu acetylosalicylowego. Należy poradzić się lekarza przed zastosowaniem leku Upsarin C w następujących sytuacjach: – pierwszy i drugi trymestr ciąży; – podczas obfitego miesiączkowania; – przed i po zabiegach chirurgicznych (nawet takich jak ekstrakcja zęba), ponieważ kwas acetylosalicylowy może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia (ze względu na działanie antyagregacyjne, które może trwać kilka dni); – podczas jednoczesnego stosowania leków przeciwzakrzepowych (patrz punkt Lek Upsarin C a inne leki); – jeśli u pacjenta występuje choroba genetyczna polegająca na niedoborze enzymu dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, gdyż podanie kwasu acetylosalicylowego może wywołać wystąpienie hemolizy; – jeśli u pacjenta występuje zmniejszone wydalanie kwasu moczowego, produkt może wywołać napad dny moczanowej (kwas acetylosalicylowy, nawet w małych dawkach, zmniejsza wydalanie kwasu moczowego); – jeśli pacjentka karmi piersią (patrz „Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność”); – podczas leczenia chorób reumatycznych. Przyjmowanie leku w najmniejszej, skutecznej dawce, przez jak najkrótszy czas konieczny do złagodzenia objawów zmniejsza ryzyko działań niepożądanych. Długotrwałe przyjmowanie leków zawierających kwas acetylosalicylowy może być przyczyną bólu głowy, który nasila się podczas przyjmowania kolejnych dawek. Regularne przyjmowanie leków przeciwbólowych, szczególnie zawierających kilka substancji czynnych może prowadzić do ciężkiego zaburzenia czynności nerek i niewydolności nerek. Opisywano przypadki ostrej niewydolności nerek po rozpoczęciu leczenia wielokrotnymi dawkami NLPZ lub u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, leczonych tenofowirem. W przypadku równoczesnego stosowania tenofowiru z NLPZ należy monitorować czynność nerek.
Lek Upsarin C a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować. Nie należy stosować leku Upsarin C z następującymi lekami Doustne leki przeciwzakrzepowe – podwyższone ryzyko krwotoku, zwłaszcza w przypadku choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy w wywiadzie. Metotreksat (lek stosowany w chorobach nowotworowych) w dawce większej niż 20 mg/tydzień – zwiększony toksyczny wpływ na szpik kostny. Należy unikać stosowania leku Upsarin C z następującymi lekami Metotreksat (lek stosowany w chorobach nowotworowych) w dawce mniejszej lub równej 20 mg/tydzień – zwiększenie toksycznego wpływu na szpik kostny. Doustne leki przeciwzakrzepowe, heparyny drobnocząsteczkowe (i podobne), heparyny niefrakcjonowane, leki trombolityczne (zwiększenie ryzyka wydłużenia czasu krwawienia i krwotoków oraz uszkodzenia błony śluzowej żołądka przez salicylany) oraz leki hamujące zlepianie płytek krwi (np. tiklopidyna, tikagrelor, klopidogrel). Acetazolamid – obserwowano wzrost działań niepożądanych (kwasica metaboliczna). Anagrelid – zwiększenie liczby incydentów krwotocznych. Inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), deferazyroks – zwiększone ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego. Glikokortykosteroidy – podawane ogólnie z wyjątkiem hydrokortyzonu stosowanego jako terapia zastępcza w chorobie Addisona. Glikokortykosteroidy (oprócz hydrokortyzonu), w przypadku dawek przeciwzapalnych (> 1 g na dawkę i/lub > 3 g na dobę) kwasu salicylowego, zwłaszcza w leczeniu chorób reumatycznych. Pemetreksed u pacjentów z łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem czynności nerek – występuje zwiększone ryzyko toksyczności pemetreksedu (zmniejszenie klirensu nerkowego z powodu działania kwasu acetylosalicylowego w dawkach przeciwzapalnych, tj. ≥ 1 g na dawkę i/lub ≥ 3 g na dobę). Leki zwiększające wydalanie kwasu moczowego z moczem (np. probenecyd, benzbromaron) osłabienie działania leków przeciwdnawych (stosowane w leczeniu dny moczanowej). Leki moczopędne (stosowane z kwasem acetylosalicylowym w dawce 3 g/dobę i większych). Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACEI) i antagoniści receptora AT1 angiotensyny – stosowane jednocześnie z kwasem acetylosalicylowym w dawkach 3 g/dobę i większych – zmniejszenie działania przeciwnadciśnieniowego. Leki o działaniu miejscowym na przewód pokarmowy, leki zobojętniające kwas żołądkowy i węgiel aktywowany. Deferoksamina – jednoczesne stosowanie z kwasem askorbowym (witamina C) może zwiększyć toksyczność tkankową żelaza, zwłaszcza w obrębie serca, co powoduje jego niewydolność.
Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (citalopram, dapoksetyna, escitalopram, fluoksetyna, fluwoksamina, paroksetyna, sertralina) – zwiększone ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Kwas askorbowy (witamina C) Stosowany w dużych dawkach (przekraczających 2 g/dobę) może zakłócać wyniki badań laboratoryjnych wykonywanych metodami oksydoredukcyjnymi (oznaczenie stężenia kreatyniny oraz poziomu glukozy we krwi i moczu – kontrola cukrzycy przy użyciu testu paskowego z oksydazą glukozową). Stosowanie leku Upsarin C z alkoholem Alkohol może zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, tj. owrzodzeń błony śluzowej i krwawień. Ciąża, karmienie piersią i wpływ na płodność Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. W pierwszym i drugim trymestrze ciąży lek może być stosowany jedynie w przypadku zdecydowanej konieczności, w trzecim trymestrze ciąży lek jest przeciwwskazany. Lek jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią, Ciąża Kwas acetylosalicylowy może być stosowany w pierwszym i drugim trymestrze ciąży jedynie w przypadku zdecydowanej konieczności, po dokładnym rozważeniu stosunku korzyści do ryzyka wynikających z leczenia. W razie konieczności stosowania kwasu acetylosalicylowego przez kobiety usiłujące zajść w ciążę lub w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, należy przyjmować jak najmniejszą dawkę przez jak najkrótszy czas. W trzecim trymestrze ciąży kwas acetylosalicylowy, może powodować przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu oraz zaburzenia czynności nerek. Ponadto może przedłużać czas trwania ciąży, hamować czynności skurczowe i powodować komplikacje podczas porodu. Lek jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży. Karmienie piersią Lek jest przeciwwskazany w okresie karmienia piersią, ponieważ kwas acetylosalicylowy przenika w niewielkiej ilości do mleka kobiet karmiących piersią. Płodność Nie dotyczy. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Upsarin C nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Lek Upsarin C zawiera sód i benzoesan sodu (E211) Każda tabletka musująca zawiera 485 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej). Odpowiada to 24,3% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób dorosłych. W razie przyjmowania 1 lub więcej tabletek musujących na dobę przez długi czas, pacjenci, zwłaszcza kontrolujący zawartość sodu w diecie, powinni skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą. Lek zawiera 48 mg benzoesanu sodu (E211) w każdej tabletce musującej.
Ten lek należy zawsze stosować dokładnie tak, jak to opisano w tej ulotce dla pacjenta lub według zaleceń lekarza, farmaceuty lub pielęgniarki. W razie wątpliwości należy zwrócić się do lekarza, farmaceuty lub pielęgniarki. Nie stosować jednocześnie innych leków (w tym leków wydawanych na receptę lub bez recepty) zawierających kwas acetylosalicylowy. Zalecana dawka to: Dorośli: 1 do 2 tabletek musujących, w razie konieczności dawkę można powtarzać co 4 do 8 godzin. Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych wynosi 3 g kwasu acetylosalicylowego i 1 g kwasu askorbowego. Nie należy stosować dawki większej niż 5 tabletek musujących na dobę. Młodzież w wieku powyżej 12 lat do 15 lat: 1 tabletka musująca, w razie konieczności dawkę można powtarzać co 6 godzin. Maksymalna dawka dobowa kwasu acetylosalicylowego wynosi 50 mg/kg mc. Nie należy stosować dawki większej niż 4 tabletki musujące na dobę. Dla młodzieży w wieku powyżej 12 lat lek może być stosowany tylko po konsultacji i na zalecenie lekarza. Pacjenci w podeszłym wieku: 1 tabletka musująca, w razie konieczności dawkę można powtarzać co 4 godziny. Maksymalna dawka dobowa dla osób w podeszłym wieku wynosi 2 g kwasu acetylosalicylowego i 1 g kwasu askorbowego. Nie należy stosować dawki większej niż 5 tabletek na dobę. Sposób podawania Podanie doustne. Tabletkę musującą należy rozpuścić w szklance wody i natychmiast po rozpuszczeniu wypić przygotowany roztwór. Przyjmować po posiłkach. Częstość stosowania leku Regularne podawanie leku pozwoli uniknąć wahań w natężeniu bólu i gorączki. Przerwy między kolejnymi dawkami powinny wynosić co najmniej 4 godziny. Nie przekraczać maksymalnych dawek dobowych. Czas trwania leczenia Jeśli pomimo przyjmowania leku dolegliwości bólowe utrzymują się ponad 5 dni lub gorączka ponad 3 dni należy zasięgnąć porady lekarza. Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku Upsarin C Zatrucie lekiem Upsarin C może być spowodowane długotrwałym przyjmowaniem leku lub przedawkowaniem w wyniku przypadkowego przyjęcia, które może zagrażać życiu osób w podeszłym wieku oraz małych dzieci. Objawy przedawkowania to: bóle i zawroty głowy, szumy uszne, wrażenie utraty słuchu, mogą ustąpić po zmniejszeniu dawki przyjmowanego leku. W przypadku ciężkiego zatrucia mogą wystąpić: hiperwentylacja (zbyt głębokie i intensywne oddychanie, które powoduje nadmierne wydalanie CO2 z obniżeniem jego zawartości we krwi), gorączka, zasadowica oddechowa, kwasica metaboliczna, wstrząs sercowo-naczyniowy, niewydolność oddechowa i ciężka hipoglikemia (zmniejszenie stężenia glukozy we krwi poniżej normy), śpiączka. Pominięcie zastosowania leku Upsarin C Nie należy stosować dawki podwójnej w celu uzupełnienia pominiętej dawki.
W razie jakichkolwiek wątpliwości związanych ze stosowaniem tego leku należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty. 4.
Jak każdy lek, lek ten, może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Dotyczące kwasu acetylosalicylowego Infekcje i inwazje pasożytnicze Zespół Reye’a. Zaburzenia układu nerwowego Bóle głowy, zawroty głowy, wrażenie utraty słuchu, szumy uszne, które są zwykle objawem przedawkowania. Zaburzenia żołądka i jelit Nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia, zaparcia, dyspepsja, bóle brzucha, smoliste stolce, krwawe wymioty, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna. Choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy, perforacja, krwawienie z przewodu pokarmowego. Zaburzenia krwi i układu chłonnego Zwiększone ryzyko krwawień, krwotoki (krwawienie z nosa, dziąseł, plamica itd.), wydłużenie czasu krwawienia, czasu protrombinowego, trombocytopenia. Ryzyko krwawienia może utrzymywać się przez 4 do 8 dni po odstawieniu kwasu acetylosalicylowego. Może to wywołać zwiększone ryzyko krwotoku w przypadku operacji. Wylew krwi do mózgu i krwotok śródczaszkowy. Zaburzenia układu immunologicznego Pokrzywka, astma oskrzelowa, reakcje skórne, reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy. Zaburzenia serca i zaburzenia naczyniowe Zgłaszano występowanie obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca w związku z leczeniem NLPZ. Choroby skóry i tkanki podskórnej Reakcje pęcherzowe, w tym zespół Stevena-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka (bardzo rzadko). Dotyczące kwasu askorbowego Zaburzenia krwi i układu chłonnego Przy dawkach przekraczających 3 g/dobę istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia hemolizy u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD). Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy. Zaburzenia żołądka i jelit Przy dawkach większych niż 1 g/dobę istnieje możliwość wystąpienia zaburzeń trawienia (zgaga, biegunka, bóle brzucha).
Choroby skóry i tkanki podskórnej Pokrzywka, wysypka. Zaburzenia nerek i dróg moczowych Przy dawkach większych niż 1 g/dobę istnieje możliwość wystąpienia zaburzeń ze strony układu moczowego (kamica szczawianowa, cystynowa i/lub ze złogami kwasu moczowego). Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi, farmaceucie lub pielęgniarce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku. 5.
Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Przechowywać w temperaturze poniżej 25°C. Po użyciu leku tubę należy szczelnie zamknąć w celu ochrony leku przed wilgocią. Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności, zamieszczonego na pudełku po „EXP”. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca. Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których już się nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko. 6.
Co zawiera lek Upsarin C Substancjami czynnymi leku są: kwas acetylosalicylowy 330 mg i kwas askorbowy 200 mg. Pozostałe składniki to: sodu wodorowęglan, kwas cytrynowy bezwodny, sodu benzoesan (E211), powidon. Jak wygląda lek Upsarin C i co zawiera opakowanie Tabletka musująca. Opakowanie: tuba polipropylenowa zamykana polietylenowym korkiem zawierającym substancję higroskopijną (sito molekularne), z pierścieniem gwarancyjnym, zawierająca 10 tabletek musujących w tekturowym pudełku. Tekturowe pudełko zawiera 1 lub 2 tuby po 10 tabletek. Podmiot odpowiedzialny UPSA SAS 3 rue Joseph Monier 92500 Rueil-Malmaison, Francja Wytwórca UPSA SAS 979, Avenue des Pyrénées 47520 Le Passage, Francja
UPSA SAS 304, Avenue du Dr. Jean Bru 47000 Agen, Francja W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji dotyczących tego leku należy zwrócić się do miejscowego przedstawiciela podmiotu odpowiedzialnego: Magna Pharm Poland sp. z o.o. ul. Inflancka 4 00-189 Warszawa tel: +48 22 570 27 00 Data ostatniej aktualizacji ulotki:
Źródło: oficjalna ulotka w Rejestrze Produktów Leczniczych (URPL)
Najczęściej zadawane pytania o Upsarin C
Jaka jest substancja czynna leku Upsarin C?
Substancją czynną leku Upsarin C jest Acidum acetylsalicylicum 330 mg + Acidum ascorbicum 200 mg. Kod ATC: N02BA51.
Stany gorączkowe. Bóle różnego pochodzenia (bóle głowy, stawów, mięśni, zębów, nerwobóle). Dawkowanie i sposób podawania Dawkowanie Dorośli: 1 do 2 tabletek musujących, w razie konieczności dawkę można powtarzać co 4 do 8 godzin. Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych wynosi 3 g kwasu acetylosalicylowego i 1 g kwasu askorbowego. Nie należy stosować dawki większej niż 5 tabletek musujących na dobę. Pełne dawkowanie znajduje się w punkcie 4.2 ChPL.
Kiedy nie stosować leku Upsarin C?
Nadwrażliwość na substancje czynne lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego w wywiadzie związane z wcześniejszym leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ). Astma oskrzelowa w wywiadzie, wywołana podawaniem salicylanów lub substancji o podobnym działaniu, szczególnie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).
Czy lek Upsarin C można stosować w ciąży i podczas karmienia piersią?
Produkt leczniczy jest przeciwwskazany do stosowania w ostatnim trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią (patrz punkt 4.3). Ciąża Hamowanie syntezy prostaglandyn może niekorzystnie wpływać na przebieg ciąży i/lub zarodka lub płodu.
Odpowiedzi pochodzą z oficjalnej ulotki i Charakterystyki Produktu Leczniczego (URPL). Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty.
⚕Dla profesjonalistów — Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL)Pełna charakterystyka: dawkowanie, interakcje, przeciwwskazania, ostrzeżenia+
4.2. Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie objawowe grypy, przeziębienia. Stany gorączkowe. Bóle różnego pochodzenia (bóle głowy, stawów, mięśni, zębów, nerwobóle). Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie Dorośli: 1 do 2 tabletek musujących, w razie konieczności dawkę można powtarzać co 4 do 8 godzin. Maksymalna dawka dobowa dla dorosłych wynosi 3 g kwasu acetylosalicylowego i 1 g kwasu askorbowego. Nie należy stosować dawki większej niż 5 tabletek musujących na dobę. Młodzież w wieku powyżej 12 lat do 15 lat: 1 tabletka musująca, w razie konieczności dawkę można powtarzać co 6 godzin. Maksymalna dawka dobowa kwasu acetylosalicylowego wynosi 50 mg/kg mc. Nie należy stosować dawki większej niż 4 tabletki musujące na dobę. Dla młodzieży w wieku powyżej 12 lat produkt leczniczy jest zalecany tylko po konsultacji i na zalecenie lekarza. Szczególne grupy pacjentów Osoby w podeszłym wieku: 1 tabletka musująca, w razie konieczności dawkę można powtarzać co 4 godziny. Maksymalna dawka dobowa dla osób w podeszłym wieku wynosi 2 g kwasu acetylosalicylowego i 1 g kwasu askorbowego. Nie należy stosować dawki większej niż 5 tabletek na dobę (patrz punkt 4.4).
Sposób podawania Podanie doustne. Tabletkę musującą należy rozpuścić w szklance wody i natychmiast po rozpuszczeniu wypić przygotowany roztwór. Przyjmować po posiłkach. Częstość stosowania Regularne stosowanie produktu leczniczego pozwoli uniknąć wahań w natężeniu bólu i gorączki. Przerwy między kolejnymi dawkami powinny wynosić co najmniej 4 godziny. Czas trwania leczenia Jeśli pomimo przyjmowania produktu leczniczego dolegliwości bólowe utrzymują się ponad 5 dni lub gorączka ponad 3 dni należy zasięgnąć porady lekarza.
4.3. Przeciwwskazania
- Nadwrażliwość na substancje czynne lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. - Perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego w wywiadzie związane z wcześniejszym leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ). - Astma oskrzelowa w wywiadzie, wywołana podawaniem salicylanów lub substancji o podobnym działaniu, szczególnie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). - Czynna choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy. - Skazy krwotoczne i zaburzenia krzepnięcia krwi. - Ciężka niewydolność wątroby. - Ciężka niewydolność nerek. - Ciężka niewydolność serca. - Ostatni trymestr ciąży i okres karmienia piersią. - Jednoczesne stosowanie z metotreksatem w dawkach powyżej 20 mg/tydzień oraz z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (patrz punkt 4.5) - Nie stosować u dzieci w wieku poniżej 12 lat w przebiegu chorób gorączkowych, szczególnie grypy lub ospy wietrznej ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu Reye’a.
4.4. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Produkt leczniczy należy stosować ostrożnie: - w pierwszym i drugim trymestrze ciąży (patrz punkt 4.6), - podczas obfitego miesiączkowania, - przed i po zabiegach chirurgicznych (nawet niewielkich, takich jak np. ekstrakcja zęba), ponieważ kwas acetylosalicylowy może prowadzić do wydłużenia czasu krwawienia (ze względu na działanie antyagregacyjne, które może utrzymywać się przez kilka dni), - podczas jednoczesnego stosowania leków przeciwzakrzepowych (patrz punkt 4.5), - u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD), gdyż podanie kwasu acetylosalicylowego może wywołać wystąpienie hemolizy, - u pacjentów ze zmniejszonym wydalaniem kwasu moczowego produkt może wywołać napad dny moczanowej (kwas acetylosalicylowy, nawet w małych dawkach, zmniejsza wydalanie kwasu moczowego), - w okresie karmienia piersią (patrz punkt 4.6) - podczas leczenia chorób reumatycznych. Należy unikać jednoczesnego stosowania produktu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ,) w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy 2 (patrz także punkt 4.3). Produkt leczniczy zawiera kwas acetylosalicylowy. Aby uniknąć przedawkowania należy poinformować pacjenta, by nie przyjmował jednocześnie innych leków (w tym leków wydawanych na receptę lub bez recepty) zawierających kwas acetylosalicylowy.
Przyjmowanie produktu leczniczego w najmniejszej, skutecznej dawce przez jak najkrótszy czas konieczny do złagodzenia objawów zmniejsza ryzyko działań niepożądanych. Długotrwałe przyjmowanie produktów leczniczych zawierających kwas acetylosalicylowy może być przyczyną bólu głowy, który nasila się podczas przyjmowania kolejnych dawek. Regularne przyjmowanie leków przeciwbólowych, szczególnie zawierających kilka substancji czynnych może prowadzić do ciężkiego zaburzenia czynności nerek i niewydolności nerek. Pacjenci w podeszłym wieku mają zwiększoną częstotliwość występowania działań niepożądanych na NLPZ, zwłaszcza perforacji i krwawień z przewodu pokarmowego, które mogą być śmiertelne (patrz punkt 4.2). Należy zachować ostrożność u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i (lub) niewydolnością serca w wywiadzie, ponieważ zgłaszano zatrzymanie płynów i obrzęki w związku z leczeniem NLPZ. Krwawienie z przewodu pokarmowego, owrzodzenie i perforacja: w odniesieniu do wszystkich NLPZ opisywano występowanie krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia lub perforacji z możliwym skutkiem śmiertelnym, które mogą występować w dowolnym momencie leczenia, z lub bez objawów poprzedzających lub ciężkich zdarzeń dotyczących przewodu pokarmowego w wywiadzie. Ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia lub perforacji zwiększa się proporcjonalnie do dawek NLPZ, u pacjentów z chorobą wrzodową w wywiadzie, zwłaszcza krwawieniem lub perforacją (patrz punkt 4.3) oraz u osób w podeszłym wieku. U pacjentów tych leczenie należy rozpoczynać od najmniejszej dostępnej dawki. U tych pacjentów, a także u pacjentów, u których konieczne jest jednoczesne stosowanie kwasu acetylosalicylowego w małych dawkach lub innych leków, potencjalnie zwiększających ryzyko działań niepożądanych dotyczących przewodu pokarmowego, należy rozważyć jednoczesne podawanie leków o działaniu ochronnym (np. mizoprostolu lub inhibitorów pompy protonowej), patrz punkt 4.5. Pacjenci z uszkodzeniem przewodu pokarmowego w wywiadzie, zwłaszcza w podeszłym wieku, powinni zgłaszać wszelkie nietypowe objawy dotyczące przewodu pokarmowego (zwłaszcza objawy krwawienia), szczególnie w początkowych okresie leczenia. Należy zachować ostrożność u pacjentów stosujących jednocześnie inne produkty, które mogą zwiększać ryzyko owrzodzenia lub krwawienia, takie jak doustne kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, np. warfaryna, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny lub leki antyagregacyjne, np. kwas acetylosalicylowy (patrz punkt 4.5). W przypadku wystąpienia u pacjentów krwawienia lub owrzodzenia przewodu pokarmowego, należy przestać stosować produkt leczniczy. W następujących przypadkach należy monitorować leczenie: - leki z grupy NLPZ należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobą przewodu pokarmowego w wywiadzie (wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, chorobą Leśniowskiego-Crohna) ze względu na możliwość nasilenia choroby (patrz punkt 4.8). - w związku ze stosowaniem leków z grupy NLPZ bardzo rzadko zgłaszano ciężkie reakcje skórne, niektóre ze skutkiem śmiertelnym, takie jak złuszczające zapalenie skóry, zespół StevensaJohnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (patrz punkt 4.8). Największe ryzyko wystąpienia tych reakcji występuje na początku leczenia, w większości przypadków w pierwszym miesiącu stosowania produktu leczniczego. Należy przestać stosować produkt po wystąpieniu pierwszych objawów, takich jak wysypka skórna, zmiany w obrębie błon śluzowych lub jakiegokolwiek innego objawu nadwrażliwości. - w przypadku wysokich dawek stosowanych w reumatologii w kierunku wystąpienia objawów przedawkowania. Jeśli pojawią się szumy uszne, wrażenie utraty słuchu i zawroty głowy, należy ponownie rozważyć zalecenia dotyczące leczenia.
- opisywano przypadki ostrej niewydolności nerek po rozpoczęciu leczenia wielokrotnymi dawkami NLPZ lub u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, leczonych tenofowirem. W przypadku równoczesnego stosowania tenofowiru z NLPZ należy monitorować czynność nerek. Nie zaleca się stosowania produktu leczniczego łącznie z następującymi lekami: - acetazolamidem (patrz punkt 4.5), - anagrelidem (patrz punkt 4.5), - doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, w dawkach przeciwbólowych lub przeciwgorączkowych (≥ 500 mg na dawkę i/lub < 3 g na dobę) kwasu acetylosalicylowego oraz u pacjentów bez choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy w wywiadzie (patrz punkt 4.3), - doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi w dawkach antyagregacyjnych kwasu acetylosalicylowego (od 50 mg do 375 mg na dobę) oraz u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy w wywiadzie (patrz punkt 4.3), - niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi w dawkach przeciwzapalnych (≥ 1 g na dawkę i/lub ≥ 3 g na dobę) lub w dawkach przeciwbólowych lub przeciwgorączkowych (≥ 500 mg na dawkę i/lub < 3 g na dobę) kwasu acetylosalicylowego (patrz punkt 4.3), - klopidogrelem (poza zarejestrowanymi wskazaniami dotyczącymi stosowania tego połączenia u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym) (patrz punkt 4.5), - glikokortykosteroidami (oprócz hydrokortyzonu), w dawkach przeciwzapalnych (≥ 1 g na dawkę i/lub ≥ 3 g na dobę) kwasu salicylowego (patrz punkt 4.5), - heparynami stosowanymi w dawkach leczniczych kwasu acetylosalicylowego i/lub u pacjentów w podeszłym wieku, w dawkach przeciwzapalnych (≥1 g na dawkę i/lub > 3 g na dobę) lub w dawkach przeciwbólowych lub przeciwgorączkowych (≥ 500 mg na dawkę i/lub < 3 g na dobę) kwasu acetylosalicylowego (patrz punkt 4.5), - pemetreksedem u pacjentów z łagodnym do umiarkowanego zaburzeniem czynności nerek (patrz punkt 4.2), - tikagrelorem (patrz punkt 4.5), - tiklopidyną (patrz punkt 4.5), - lekami urykozurycznymi (patrz punkt 4.5). Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych o znanym działaniu Produkt leczniczy zawiera 485 mg sodu w jednej tabletce musującej, co odpowiada 24,3% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych. Maksymalna dawka dobowa tego produktu leczniczego pokrywa 218,7% zalecanego przez WHO maksymalnego dziennego spożycia sodu. Produkt leczniczy Upsarin C jest produktem o dużej zawartości sodu. Należy to szczególnie uwzględnić u pacjentów stosujących dietę z małą zawartością sodu. Produkt leczniczy zawiera 48 mg sodu benzoesanu (E211) w każdej tabletce musującej.
4.5. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Dotyczące kwasu acetylosalicylowego Interakcje dotyczą substancji, mających właściwości hamujące agregację płytek krwi: abcyksymab, aspiryna i NLPZ, klopidogrel, epoprostenol, eptyfibatyd, iloprost i trometamol iloprostu, tyrofiban i tiklopidyna. Stosowanie kilku inhibitorów agregacji płytek krwi zwiększa ryzyko krwawienia, podobnie jak ich skojarzenie z heparyną i pokrewnymi cząsteczkami oraz doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi lub trombolitycznymi. Należy wziąć to pod uwagę i regularnie monitorować stan kliniczny pacjenta.
Przeciwwskazane połączenia (patrz punkt 4.3) Doustne leki przeciwzakrzepowe W przypadku dawek przeciwzapalnych (≥ 1 g na dawkę i/lub ≥ 3 g na dobę) lub w przypadku dawek przeciwbólowych lub przeciwgorączkowych (≥ 500 mg na dawkę i/lub < 3 g na dobę) kwasu acetylosalicylowego oraz w przypadku wrzodów żołądka i dwunastnicy w wywiadzie. Podwyższone ryzyko krwotoku, zwłaszcza w przypadku wrzodów żołądka lub dwunastnicy w wywiadzie. Metotreksat w dawce większej niż 20 mg/ tydzień W przypadku dawek przeciwzapalnych (≥1 g na dawkę i/lub ≥ 3 g na dobę) lub w przypadku dawek przeciwbólowych lub przeciwgorączkowych (≥ 500 mg na dawkę i/lub <3 g na dobę) kwasu acetylosalicylowego. W szczególności stwierdzono zwiększoną toksyczność metotreksatu na elementy morfotyczne krwi (zmniejszony klirens nerkowy metotreksatu z powodu działania leków przeciwzapalnych). Niezalecane połączenia Acetazolamid W przypadku stosowania wysokich dawek kwasu acetylosalicylowego i acetazolamidu obserwowano wzrost działań niepożądanych, a w szczególności kwasicę metaboliczną, z powodu zmniejszenia eliminacji kwasu acetylosalicylowego wskutek działania acetazolamidu. Anagrelid Zwiększenie liczby incydentów krwotocznych. Doustne leki przeciwzakrzepowe W przypadku dawek przeciwbólowych lub przeciwgorączkowych kwasu acetylosalicylowego (≥ 500 mg na dawkę i/lub < 3 g na dobę) oraz u pacjentów bez wrzodów żołądka lub dwunastnicy w wywiadzie występuje zwiększone ryzyko krwotoku. Doustne leki przeciwzakrzepowe W przypadku dawek antyagregacyjnych kwasu acetylosalicylowego (od 50 mg do 375 mg na dobę) oraz u pacjentów z wrzodami żołądka lub dwunastnicy w wywiadzie występuje podwyższone ryzyko krwotoku, zwłaszcza w przypadku wrzodów żołądka lub dwunastnicy w wywiadzie. Szczególna potrzeba kontroli czasu krwawienia. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) W przypadku dawek przeciwzapalnych (≥ 1 g na dawkę i/lub ≥ 3 g na dobę) lub w przypadku dawek przeciwbólowych lub przeciwgorączkowych (≥ 500 mg na dawkę i/lub < 3 g na dobę) kwasu acetylosalicylowego następuje zwiększone ryzyko owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego. Klopidogrel (poza zarejestrowanymi wskazaniami dotyczącymi stosowania tego połączenia u pacjentów z ostrymi zespołami wieńcowymi) Zwiększone ryzyko krwotoku z powodu działania antyagregacyjnego. Glikokortykosteroidy (oprócz hydrokortyzonu w terapii zastępczej) W przypadku dawek przeciwzapalnych kwasu acetylosalicylowego (> 1 g na dawkę i/lub > 3 g na dobę) - zwiększone ryzyko krwotoku.
4.6. Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Produkt leczniczy jest przeciwwskazany do stosowania w ostatnim trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią (patrz punkt 4.3). Ciąża Hamowanie syntezy prostaglandyn może niekorzystnie wpływać na przebieg ciąży i/lub zarodka lub płodu. Dane z badań epidemiologicznych wskazują na zwiększone ryzyko poronienia i występowanie wad wrodzonych serca oraz wytrzewień wrodzonych po stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnej ciąży. Całkowite ryzyko wystąpienia wrodzonych wad układu krążenia wzrosło z mniej niż 1% do około 1,5%. Uważa się, że ryzyko to zwiększa się wraz z dawką i czasem trwania leczenia. U zwierząt po podaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn zaobserwowano zwiększone ryzyko liczby poronień przed i po implantacji oraz zwiększenie śmiertelności zarodków i płodów. Dodatkowo zgłaszano zwiększenie częstości występowania różnych wad rozwojowych, w tym wad układu krążenia, u zwierząt otrzymujących inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy w trakcie ciąży. W związku z tym nie należy stosować kwasu acetylosalicylowego podczas pierwszego i drugiego trymestru ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. W przypadku stosowania kwasu acetylosalicylowego przez kobiety, które zamierzają zajść w ciążę lub w pierwszym i drugim trymestrze ciąży, należy stosować jak najmniejszą dawkę leku przez jak najkrótszy czas. W trzecim trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą powodować narażenie płodu na: - toksyczne działanie na układ krążenia i oddechowy (włącznie z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego i nadciśnieniem płucnym), - zaburzenia czynności nerek, które mogą prowadzić do niewydolności nerek i małowodzia.
W końcowym okresie ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą powodować narażenie matki i noworodka na: - wydłużenie czasu krwawienia oraz działanie antyagregacyjne, które może wystąpić nawet po zastosowaniu małych dawek, - zahamowanie czynności skurczowej macicy, prowadzące do opóźnienia porodu lub przedłużenia akcji porodowej. W związku z tym kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży. Karmienie piersią Kwas acetylosalicylowy i jego metabolity w niewielkich ilościach przenikają do mleka kobiet karmiących piersią, dlatego nie zaleca się stosowania kwasu acetylosalicylowego w okresie karmienia piersią. Płodność Nie dotyczy.
4.7. Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Produkt leczniczy Upsarin C nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
4.8. Działania niepożądane
Związane z kwasem acetylosalicylowym Infekcje i inwazje pasożytnicze Zespół Reye’a (patrz punkt 4.4). Zaburzenia układu nerwowego Bóle głowy, zawroty głowy, wrażenie utraty słuchu, szumy uszne, które zazwyczaj wskazują na przedawkowanie. Zaburzenia żołądka i jelit Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia ze strony układu pokarmowego. Szczególnie u osób w podeszłym wieku może wystąpić choroba wrzodowa, perforacja lub krwawienie z przewodu pokarmowego, niekiedy prowadzące do zgonu (patrz punkt 4.4). Po podaniu produktu leczniczego zgłaszano nudności, wymioty, biegunkę, wzdęcia, zaparcia, dyspepsję, bóle brzucha, stolce smoliste, wymioty krwawe, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia jelita grubego i choroby Leśniowskiego-Crohna (patrz punkt 4.4). Rzadziej obserwowano przypadki zapalenia błony śluzowej żołądka. Zaburzenia krwi i układu chłonnego Zwiększone ryzyko krwawień, krwotoki (krwawienie z nosa, dziąseł, plamica itd.), wydłużenie czasu krwawienia, czasu protrombinowego, trombocytopenia. Ryzyko krwawienia może utrzymywać się przez 4 do 8 dni po odstawieniu kwasu acetylosalicylowego. Może to wywołać zwiększone ryzyko krwotoku w przypadku operacji. Wylew krwi do mózgu i krwotok śródczaszkowy. Zaburzenia układu immunologicznego Pokrzywka, reakcje skórne, reakcje anafilaktyczne, astma oskrzelowa, obrzęk naczynioruchowy. Zaburzenia serca i zaburzenia naczyniowe Zgłaszano występowanie obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca w związku z leczeniem NLPZ.
Choroby skóry i tkanki podskórnej Reakcje pęcherzowe, w tym zespół Stevena-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka (bardzo rzadko). Związane z kwasem askorbowym Zaburzenia krwi i układu chłonnego Przy dawkach przekraczających 3 g/dobę istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia hemolizy u osób z niedoborem G6PD. Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy. Zaburzenia żołądka i jelit Przy dawkach większych niż 1 g/dobę istnieje możliwość wystąpienia zaburzeń trawienia (zgaga, biegunka, bóle brzucha). Choroby skóry i tkanki podskórnej Pokrzywka, wysypka. Zaburzenia nerek i dróg moczowych Chromaturia. Przy dawkach większych niż 1 g/dobę istnieje możliwość wystąpienia zaburzeń ze strony układu moczowego (kamica szczawianowa, cystynowa i/lub ze złogami kwasu moczowego). Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
4.9. Przedawkowanie
Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego U osób w podeszłym wieku oraz u małych dzieci, należy obawiać się zatrucia (przedawkowanie terapeutyczne lub zatrucie przypadkowe), które może zagrażać ich życiu. Objawy Umiarkowane zatrucie Objawy, takie jak: szumy uszne, wrażenie utraty słuchu, bóle i zawroty głowy są oznaką przedawkowania i mogą ustąpić po zmniejszeniu dawki. Ciężkie zatrucie U dzieci przedawkowanie może być śmiertelne nawet przy dawce 100 mg/kg mc. po jednorazowym podaniu. Objawy obejmują: gorączkę, hiperwentylację, ketozę, zasadowicę oddechową, kwasicę metaboliczną, śpiączkę, wstrząs sercowo-naczyniowy, niewydolność oddechową i ciężką hipoglikemię. Sposób postępowania przy przedawkowaniu (zależy od stopnia, stadium i objawów klinicznych zatrucia) - natychmiastowe przewiezienie do szpitala, - płukanie żołądka lub wywołanie wymiotów,
-
podanie węgla aktywowanego, kontrola równowagi kwasowo-zasadowej (niezbędna jest kontrola następujących parametrów krwi: pH, pCO2, stężenia wodorowęglanów, stężenia potasu), w razie potrzeby nawodnienie i wyrównanie zaburzeń równowagi elektrolitowej, jeśli zachowana jest prawidłowa czynność nerek, można zastosować diurezę alkaliczną lub forsowaną diurezę alkaliczną, leczenie objawowe, w przypadku ciężkiego zatrucia można zastosować hemodializę lub dializę otrzewnową.
Przedawkowanie kwasu askorbowego dawki większe niż 1 g/dobę: istnieje możliwość wystąpienia zaburzeń trawienia (zgaga, biegunka, bóle brzucha), zaburzeń ze strony układu moczowego (kamica szczawianowa, cystynowa i/lub ze złogami kwasu moczowego). dawki przekraczające 2 g/dobę: może zakłócać wyniki badań laboratoryjnych (oznaczenie stężenia kreatyniny oraz poziomu glukozy we krwi i moczu - kontrola cukrzycy przy użyciu testu paskowego z oksydazą glukozową). dawki przekraczające 3 g/dobę istnieje ryzyko hemolizy oksydacyjnej u osób z niedoborem G6PD.
