Iodopol
Co to jest Iodopol i w jakim celu się go stosuje
Iodopol to lek stosowany u osób dorosłych, dzieci i młodzieży w leczeniu: – guzów tarczycy, – nadczynności tarczycy, – dużego wola tarczycy, gdy nie ma innej alternatywnej metody terapeutycznej. Ten lek zawiera jodek sodu (131 I), substancję radioaktywną, która gromadzi się w niektórych narządach takich jak tarczyca. Ten lek jest radioaktywny, jednakże lekarz rozważy, czy jego korzystny wpływ na stan pacjenta przeważa nad ryzykiem związanym z narażeniem na promieniowanie. 2.
Informacje ważne przed zastosowaniem leku
Kiedy nie stosować leku Iodopol Nie należy stosować tego leku w następujących przypadkach:
- jeśli pacjent ma uczulenie na jodek sodu lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku (wymienionych w punkcie 6),
- ciąża lub podejrzenie ciąży,
- karmienie piersią,
- trudności z przełykaniem,
- niedrożność przełyku,
- zaburzenia żołądka,
- spowolniona perystaltyka jelit. Jeśli którykolwiek z powyższych punktów dotyczy pacjenta, należy powiedzieć o tym lekarzowi specjaliście medycyny nuklearnej.
Ostrzeżenia i środki ostrożności Należy poinformować lekarza specjalistę medycyny nuklearnej jeśli: – pacjent ma zaburzenie czynności nerek, – pacjent ma trudności z oddawaniem moczu, – pacjent ma zaburzenia trawienne lub żołądkowe, – wśród objawów choroby występuje u pacjenta wytrzeszcz oczu (zaburzenie oczu wywołane chorobą Gravesa-Basedowa). Obserwowano małe stężenia sodu we krwi u pacjentów w podeszłym wieku po zabiegu usunięcia tarczycy. Jest to najbardziej prawdopodobne u kobiet i u pacjentów przyjmujących leki zwiększające wydalanie wody i sodu z moczem (leki moczopędne takie jak hydrochlorotiazyd). Jeśli pacjent należy do którejś z tych grup, lekarz może zalecić wykonywanie regularnych badań krwi w celu oznaczenia stężenia elektrolitów (np. sodu) we krwi. Jeśli którykolwiek z powyższych punktów dotyczy pacjenta należy powiedzieć o tym lekarzowi specjaliście medycyny nuklearnej. Iodopol może nie być odpowiedni dla pacjenta. Lekarz poinformuje pacjenta, jeśli konieczne będzie podjęcie specjalnych środków ostrożności po zastosowaniu tego leku. Należy zwrócić się do lekarza medycyny nuklearnej, jeśli pacjent ma jakiekolwiek pytania. Przed przyjęciem leku Iodopol pacjent powinien:
- stosować dietę ubogą w jod,
- pić dużo wody przed rozpoczęciem leczenia, aby oddawać mocz tak często jak tylko możliwe w pierwszych godzinach po zażyciu leku Iodopol,
- nie jeść w dniu podania leku. Dzieci i młodzież Należy powiadomić lekarza medycyny nuklearnej, jeśli pacjent ma poniżej 18 lat lub jeśli nie może połknąć kapsułki. Iodopol a inne leki Należy powiedzieć lekarzowi specjaliście medycyny nuklearnej o wszystkich lekach przyjmowanych przez pacjenta obecnie lub ostatnio, również tych, które wydawane są bez recepty, a także o lekach, które pacjent planuje przyjmować. Należy poinformować lekarza specjalistę medycyny nuklearnej, jeśli pacjent przyjmuje którykolwiek z wymienionych poniżej leków, gdyż mogą one wpływać na skuteczność leczenia. Lekarz może zalecić przerwanie stosowania niektórych leków przed zastosowaniem leczenia:
- leki blokujące czynność tarczycy takie jak karbimazol, metimazol, propylotiouracyl, nadchlorany – odstawienie na 1 tydzień;
- salicylany: leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe lub przeciwzapalne takie jak aspiryna – odstawienie na 1 tydzień;
- kortyzon: leki przeciwzapalne lub zapobiegające odrzucaniu przeszczepów – odstawienie na 1 tydzień;
- nitroprusydek sodu: lek obniżający ciśnienie krwi, używany także podczas operacji – odstawienie na 1 tydzień;
- sulfobromoftaleina: lek używany w badaniu czynności wątroby – odstawienie na 1 tydzień; inne leki, które powinny być odstawione na 1 tydzień:
- leki zmniejszające krzepnięcie krwi;
- leki stosowane w leczeniu zarażenia pasożytniczego;
- leki przeciwhistaminowe: wykorzystywane w leczeniu alergii;
- penicyliny i sulfonamidy: antybiotyki;
- tolbutamid: lek obniżający zawartość cukru we krwi;
- tiopental: lek znieczulający, stosowany w operacjach mających na celu zmniejszenie ciśnienia w mózgu oraz leczenie ciężkich napadów padaczkowych;
- fenylobutazon: lek przeciwbólowy i przeciwzapalny – odstawienie na 1-2 tygodnie; 2
leki zawierające jod, podawane w celu oczyszczenia dróg oddechowych z wydzieliny – odstawienie na 2 tygodnie; leki zawierające jod, stosowane miejscowo – odstawienie na 1-9 miesięcy; środki kontrastowe zawierające jod – odstawienie na okres do 1 roku; produkty witaminowe, zawierające także sole jodu – odstawienie na 2 tygodnie; leki zawierające hormony tarczycy, takie jak lewotyroksyna (odstawienie na 6 tygodni) lub trijodotyronina (odstawienie na 2 tygodnie); benzodiazepiny: leki stosowane w celu poprawy nastroju oraz pomagające pacjentom zasnąć i zrelaksować się – odstawienie na 4 tygodnie; lit: lek stosowany w leczeniu zaburzeń dwubiegunowych – odstawienie na 4 tygodnie; amiodaron: lek stosowany w leczeniu arytmii – odstawienie na 3-6 miesięcy.
Iodopol z jedzeniem Przed rozpoczęciem leczenia, lekarz może zalecić dietę o niskiej zawartości jodu i unikanie pokarmów takich jak skorupiaki. Ciąża i karmienie piersią Tego leku nie wolno stosować u kobiet w ciąży. Dlatego przed przyjęciem leku Iodopol pacjentka powinna koniecznie poinformować lekarza, jeśli istnieje możliwość, że jest w ciąży, jeśli nie wystąpiła u niej miesiączka w przewidywanym terminie, gdy przypuszcza, że może być w ciąży lub jeśli planuje zajść w ciążę. Jeśli kobieta jest w ciąży Nie wolno przejmować leku Iodopol podczas ciaży. Przed zastosowaniem tego leku należy wykluczyć ciążę. Antykoncepcja u mężczyzn i kobiet Kobiety nie powinny zachodzić w ciążę co najmniej przez 6 miesięcy od podania leku Iodopol. Zaleca się stosowanie przez kobiety antykoncepcji przez okres 6 miesięcy. Jako środek ostrożności, mężczyźni nie powinni spłodzić dziecka przez okres 6 miesięcy od podania Iodopolu, aby umożliwić zastąpienie napromieniowanych plemników przez plemniki nienapromieniowane. Płodność Leczenie lekiem Iodopol może przejściowo zmniejszyć płodność u mężczyzn i kobiet. U mężczyzn duże dawki jodku sodu (131 I) mogą przejściowo wpływać na wytwarzanie plemników. Jeśli mężczyzna chce w przyszłości zostać ojcem, powinien porozmawiać z lekarzem prowadzącym o przechowaniu nasienia w banku nasienia. Karmienie piersią Należy powiedzieć lekarzowi, jeśli pacjentka karmi piersią, ponieważ przed rozpoczęciem leczenia należy przerwać karmienie piersią. Po podaniu leku Iodopol nie należy wznawiać karmienia piersią. Prowadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Jest mało prawdopodobne, by Iodopol wpływał na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn. Iodopol zawiera sód i żółcień chinolinową (E 104) Iodopol zawiera do 97 mg sodu (głównego składnika soli kuchennej) w każdej kapsułce. Odpowiada to 4,85% maksymalnej zalecanej dobowej dawki sodu w diecie u osób dorosłych. Należy wziąć to pod uwagę w przypadku pacjentów na diecie niskosodowej. Iodopol zawiera barwnik żółcień chinolinową (E 104). Może ona powodować reakcje alergiczne. Może wywierać niekorzystny wpływ na aktywność i koncentrację u dzieci.
Jak stosować lek
Istnieją ścisłe przepisy dotyczące stosowania, posługiwania się i usuwania produktów radiofarmaceutycznych. Iodopol jest podawany wyłącznie w specjalnych, kontrolowanych pomieszczeniach i tylko przez osoby odpowiednio przeszkolone w jego bezpiecznym użyciu. Osoby te podejmują specjalne środki ostrożności w celu bezpiecznego stosowania leku i będą na bieżąco informować pacjenta o swoich działaniach. Aktywność (dawkę) leczniczą ustali indywidualnie dla każdego pacjenta lekarz specjalista medycyny nuklearnej. Będzie to minimalna dawka niezbędna do uzyskania oczekiwanego efektu leczniczego . Lek Iodopol jest podawany w postaci jednej kapsułki przez specjalistę, który podejmie także wszelkie niezbędne środki ostrożności. Zalecana aktywność (dawka) dla osób dorosłych:
- 200 – 800 MBq w celu leczenia nadczynności tarczycy lub dużego wola tarczycy,
- 1 850 – 3 700 MBq w celu częściowego lub całkowitego usunięcia gruczołu tarczowego i do leczenia rozprzestrzeniania się komórek nowotworowych (przerzutów),
- 3 700 – 11 100 MBq w celu dalszego leczenia przerzutów. MBq (megabekerel) to jednostka używana do pomiaru radioaktywności dawki leku. Stosowanie u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat U dzieci i młodzieży stosuje się mniejsze dawki leku. Jak podaje się Iodopol i co obejmuje procedura Iodopol podaje się w postaci jednej kapsułki. Kapsułkę należy przyjmować na pusty żołądek. Kapsułkę należy zażyć, popijając dużą ilością wody, aby jak najszybciej dostała się do żołądka. Małe dzieci powinny przyjmować kapsułkę razem z rozdrobnionym pożywieniem. Należy pić jak najwięcej wody przez dzień po zabiegu. Dzięki temu aktywna substancja będzie szybciej usuwana z pęcherza. Czas trwania procedury Lekarz specjalista medycyny nuklearnej poinformuje pacjenta jak długo potrwa procedura. Po podaniu leku Iodopol Lekarz medycyny nuklearnej poinformuje pacjenta o konieczności podjęcia specjalnych środków ostrożności po otrzymaniu leku. Szczególnie ważne jest:
- unikanie bliskiego kontaktu z małymi dziećmi i kobietami w ciąży przez okres co najmniej kilku dni. Lekarz specjalista medycyny nuklearnej poinformuje pacjenta jak długo należy tak postępować;
- picie dużej ilości płynów i częste oddawanie moczu, aby usunąć lek z organizmu,
- staranne spłukiwanie toalety i dokładne mycie rąk, ponieważ płyny ustrojowe będą radioaktywne przez kilka dni;
- picie napojów lub jedzenie słodyczy, które zawierają kwas cytrynowy np. sok pomarańczowy, cytrynowy lub limonkowy, aby zwiększyć wydzielanie śliny i powstrzymać jej gromadzenie w gruczołach ślinowych;
- przyjmowanie środków przeczyszczających, aby pobudzić jelita w przypadku wypróżnień rzadszych niż raz na dobę. Krew, stolec, mocz lub wymiociny pacjenta mogą być radioaktywne przez kilka dni i nie można dopuścić by inne osoby miały z nimi kontakt. W przypadku jakichkolwiek pytań należy zwrócić się do lekarza specjalisty medycyny nuklearnej.
Zastosowanie większej niż zalecana dawki leku Przedawkowanie jest mało prawdopodobne ponieważ pacjent otrzymuje tylko jedną dawkę leku Iodopol, ściśle kontrolowaną przez lekarza specjalistę medycyny nuklearnej. Jednakże, w przypadku przedawkowania, lekarz zastosuje odpowiedni sposób leczenia. W razie jakichkolwiek dalszych wątpliwości związanych ze stosowaniem leku Iodopol należy zwrócić się do lekarza specjalisty medycyny nuklearnej. 4.
Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, Iodopol może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Do częstych działań niepożądanych należą: niedoczynność tarczycy (niedoczynność gruczołu tarczowego), przejściowa nadczynność tarczycy (nadczynność gruczołu tarczowego), zaburzenia czynności gruczołów łzowych i ślinianek, miejscowe skutki narażenia na promieniowanie. Podczas leczenia nowotworów dodatkowo mogą często występować działania niepożądane dotyczące żołądka i jelit oraz zmniejszenie wytwarzania krwinek w wyniku ograniczenia czynności szpiku kostnego. Jeśli u pacjenta występują silne reakcje alergiczne powodujące trudności w oddychaniu lub zawroty głowy lub jeśli wystąpiło ciężkie zaostrzenie (przełom) nadczynności tarczycy, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Wszystkie działania niepożądane leku Iodopol przedstawiono poniżej. Pogrupowano je według wskazań, ponieważ zależą od aktywności (dawki) stosowanej w różnych rodzajach leczenia. Leczenie nadczynności lub dużego wola guzowatego tarczycy Bardzo często (występują u więcej niż 1 osoby na 10) – nadczynność tarczycy Często: (występują u nie więcej niż 1 osoby na 10) – rodzaj zapalenia oka zwany oftalmopatią tarczycową (po leczeniu choroby Gravesa-Basedowa) – przemijająca nadczynność tarczycy – zapalenie ślinianek Bardzo rzadko (występują u nie więcej niż 1 osoby na 10 000) – porażenie strun głosowych Częstość nieznana: (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych) – ciężka reakcja alergiczna, która powoduje trudności w oddychaniu lub zawroty głowy – ciężkie zaostrzenie (przełom) nadczynności tarczycy – zapalenie tarczycy – zaburzenia czynności gruczołów łzowych charakteryzujące się suchością oczu – zmniejszenie lub przerwanie wytwarzania parathormonu objawiające się mrowieniem w dłoniach, palcach i wokół jamy ustnej a niekiedy cięższą postacią skurczów mięśniowych – niedobór hormonu tarczycy u potomstwa – zaburzenia czynności wątroby Leczenie nowotworów Bardzo często (występują u więcej niż 1 osoby na 10) – znaczne zmniejszenie liczby krwinek, które może powodować osłabienie, powstawanie siniaków lub zwiększać ryzyko zakażeń – brak czerwonych krwinek – niewydolność szpiku kostnego ze zmniejszeniem liczby czerwonych krwinek, białych krwinek lub jednych i drugich – zaburzenia lub utrata zmysłu węchu albo smaku – nudności (mdłości) – zmniejszenie apetytu
– zaburzenie czynności jajników – choroba grypopodobna – ból głowy, ból szyi – nadzwyczajne zmęczenie lub senność – stan zapalny oczu powodujący zaczerwienienie, łzawienie i swędzenie – zapalenie ślinianek z objawami takimi jak suchość w jamie ustnej, nosie i oczach; próchnica zębów, utrata zębów Często (występują u nie więcej niż 1 osoby do 10) – nieprawidłowe, nowotworowe zwiększenie liczby białych krwinek – brak białych krwinek lub płytek krwi – katar – trudności w oddychaniu – wymioty – miejscowy obrzęk tkanek Rzadko (występują u nie więcej niż 1 osoby na 1000) – ciężka lub przemijająca nadczynność tarczycy Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych) – ciężka reakcja alergiczna powodująca trudności w oddychaniu lub zawroty głowy – rak, w tym rak pęcherza, jelita grubego, żołądka – trwałe lub poważne zmniejszenie wytwarzania krwinek w szpiku kostnym – zapalenie tarczycy – zmniejszenie lub przerwanie wytwarzania parathormonu – zwiększone wytwarzanie hormonów przytarczyc – niedoczynność tarczycy – zapalenie tchawicy i (lub) zwężenie przełyku – rozrost tkanki łącznej w płucach – trudności z oddychaniem lub chrapliwy oddech – zapalenie płuc – paraliż strun głosowych, chrypka, zmniejszona zdolność do wydawania głosu przez struny głosowe – ból w jamie ustnej i gardle – gromadzenie się płynu w mózgu (obrzęk) – zapalenie błony śluzowej żołądka – trudności w połykaniu – zapalenie pęcherza moczowego – zaburzenia cyklu miesiączkowego – zmniejszenie płodności u mężczyzn, mała liczba plemników lub brak plemników – niedobór hormonu tarczycy u potomstwa – zaburzenia czynności wątroby – niskie stężenie sodu we krwi Jeśli u pacjenta wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi specjaliście medycyny nuklearnej prowadzącemu leczenie. Zgłaszanie działań niepożądanych Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi specjaliście medycyny nuklearnej prowadzącemu leczenie. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181C PL-02 222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 6
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.
Jak przechowywać lek
Pacjent nie będzie musiał przechowywać tego produktu leczniczego. Produkty radiofarmaceutyczne są przechowywane wyłącznie przez osoby do tego upoważnione w odpowiednich warunkach. Przechowywanie radiofarmaceutyków powinno odbywać się w sposób zgodny z narodowymi przepisami dotyczącymi substancji promieniotwórczych. Poniższe informacje są przeznaczone wyłącznie dla personelu medycznego. Nie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu po: „Termin ważności”.
Zawartość opakowania i inne informacje
Co zawiera Iodopol Substancją czynną leku jest jodek sodu (131 I). Jedna kapsułka zawiera od 37 MBq do 7 400 MBq jodku sodu (131I). Pozostałe składniki to: – sodu węglan – sodu wodorowęglan – sodu wodorotlenek – disodu fosforan dwuwodny – sodu tiosiarczan Skład żelatynowej osłonki kapsułki : żółcień chinolinowa (E 104) erytrozyna (E 127) tytanu dwutlenek (E 171) żelatyna Jak wygląda Iodopol i co zawiera opakowanie Fiolka polipropylenowa umieszczona w ołowianym pojemniku osłonowym, zamknięta korkiem ołowianym, który zawiera wkładkę polipropylenową z absorbentem jodu. Opakowanie zawiera jedną kapsułkę. Do każdego opakowania dołączany jest polipropylenowy aplikator do podawania kapsułki. Podmiot odpowiedzialny i wytwórca Narodowe Centrum Badań Jądrowych ul. Andrzeja Sołtana 7 05-400 Otwock Tel.: 22 7180700 Fax: 22 7180350 e – mail: [email protected] Ten lek jest dopuszczony do obrotu w krajach członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego pod następującymi nazwami: Austria: Bułgaria: Cypr: Czechy: Dania:
Iodopol 37‐7400 MBq Hartkapseln Iodopol Iodopol Iodopol Sodium iodide (I-131) POLATOM
Estonia: Finlandia: Grecja: Litwa: Niemcy: Norwegia: Polska: Portugalia: Słowacja: Słowenia: Szwecja: Włochy:
Iodopol Sodium iodide (I-131) POLATOM Iodopol Sodium iodide (131I) POLATOM 37‐7400 MBq kietosios kapsulės Iodopol Iodopol Iodopol Iodopol Iodopol Natrii iodidum (131I) POLATOM, 37‐7400 MBq trde kapsule Sodium iodide (I-131) POLATOM Sodio ioduro (I-131) POLATOM
W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji dotyczących tego leku należy zwrócić się do lekarza lub przedstawiciela podmiotu odpowiedzialnego. Data ostatniej aktualizacji ulotki: grudzień 2024 r. Informacje przeznaczone wyłącznie dla fachowego personelu medycznego. Instrukcja otwierania pojemnika z produktem radioaktywnym podawanym za pomocą aplikatora: 1. Sprawdzić radioaktywność i datę kalibracji umieszczoną na opakowaniu zewnętrznym. 2. Oderwać górną pokrywę metalowej puszki. 3. Wyjąć górną część wkładki styropianowej. 4. Wyjąć pojemnik osłonowy z kapsułką. 5. Rozerwać papierowo – foliowe opakowanie aplikatora a następnie wyjąć aplikator. 6. Otworzyć pojemnik osłonowy z kapsułką. W tym celu, trzymając dolną część pojemnika pociągnąć pokrywę do góry. Fiolka wraz z kapsułką powinna pozostawać w pojemniku osłonowym. 7. Połączyć fiolkę z aplikatorem. W tym celu aplikator należy przykręcić do fiolki zawierającej kapsułkę. 8. W trakcie podawania kapsułki zaleca się, by fiolka zawierająca kapsułkę połączona z aplikatorem pozostawała w pojemniku osłonowym. Pacjent trzymając pojemnik osłonowy w ręku umieszcza górną część aplikatora w ustach a następnie przechyla go tak, aby kapsułka wypadła z aplikatora do ust. W przypadkach szczególnych możliwe jest podawanie kapsułki bez pojemnika osłonowego. W takim przypadku, pacjent chwytając za aplikator, wyjmuje fiolkę zawierającą kapsułkę z pojemnika osłonowego, umieszcza górną część aplikatora w ustach i następnie przechyla go tak, aby kapsułka wypadła z aplikatora do ust. 9. Po podaniu kapsułki aplikator wraz z fiolką należy usunąć. Pojemnik osłonowy należy zwrócić do producenta. 10. Aby odłączyć aplikator od fiolki, należy umieścić fiolkę z aplikatorem w pojemniku osłonowym a następnie, trzymując pojemnik ręką, odkręcić aplikator w celu jego odłączenia. 11. W celu wykonania pomiaru aktywności kapsułki należy uchwycić aplikator przymocowany do fiolki z kapsułką za pomocą urządzenia chwytającego i umieścić w mierniku aktywności. Po zakończeniu pomiaru wyjąć fiolkę wraz z aplikatorem i umieścić ponownie w pojemniku osłonowym. W razie konieczności przeniesienia kapsułki po pomiarze do innego pomieszczenia należy odłączyć aplikator od fiolki zgodnie z powyższą instrukcją. Po odłączeniu aplikatora przykryć pojemnik pokrywą. Wszelkie niewykorzystane resztki leku lub jego odpady należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.
Źródło: oficjalna ulotka w Rejestrze Produktów Leczniczych (URPL)
Najczęściej zadawane pytania o Iodopol
W jakim celu stosuje się lek Iodopol?
Terapia tarczycy jodkiem sodu (131I) jest wskazana u osób dorosłych i dzieci: – w nadczynności tarczycy: leczenie choroby Gravesa-Basedowa, toksycznego wola wieloguzkowego lub pojedynczego guzka autonomicznego; – w leczeniu dużego wola (nietoksycznego), gdy nie ma innej alternatywnej metody terapeutycznej; – w leczeniu brodawkowatego i pęcherzykowego raka tarczycy, w tym przerzutów.
Jaka jest substancja czynna leku Iodopol?
Substancją czynną leku Iodopol jest sodu jodek 37 – 7400 MBq. Kod ATC: V10XA01.
Ten produkt leczniczy powinien być podawany wyłącznie przez upoważniony personel medyczny w określonych warunkach klinicznych (patrz punkt 6.6). Dawkowanie Aktywność terapeutyczną ustala specjalista medycyny nuklearnej. Efekt terapeutyczny jest osiągany dopiero po kilku tygodniach leczenia. Przed użyciem należy określić radioaktywność kapsułki. Pełne dawkowanie znajduje się w punkcie 4.2 ChPL.
Kiedy nie stosować leku Iodopol?
?
- Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Ciąża stwierdzona lub podejrzewana, albo gdy ciąża nie została wykluczona (patrz punkt 4.6). Karmienie piersią (patrz punkt 4.6). Pacjenci z dysfagią, zwężeniem przełyku, stenozą przełyku, uchyłkami przełyku, aktywnym zapaleniem żołądka, nadżerkami żołądka i wrzodami trawiennymi.
Czy lek Iodopol można stosować w ciąży i podczas karmienia piersią?
Kobiety w wieku rozrodczym Gdy zamierza się podać środki radiofarmaceutyczne kobiecie w wieku rozrodczym, ważne jest ustalenie, czy nie jest ona w ciąży. Jeśli u kobiety nie wystąpiła miesiączka w przewidywanym terminie, należy uznać, że jest ona w ciąży do chwili, gdy ciąża zostanie wykluczona.
Odpowiedzi pochodzą z oficjalnej ulotki i Charakterystyki Produktu Leczniczego (URPL). Nie zastępują porady lekarza ani farmaceuty.
⚕Dla profesjonalistów — Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL)Pełna charakterystyka: dawkowanie, interakcje, przeciwwskazania, ostrzeżenia+
4.1. Wskazania do stosowania
Terapia tarczycy jodkiem sodu (131I) jest wskazana u osób dorosłych i dzieci: - w nadczynności tarczycy: leczenie choroby Gravesa-Basedowa, toksycznego wola wieloguzkowego lub pojedynczego guzka autonomicznego; - w leczeniu dużego wola (nietoksycznego), gdy nie ma innej alternatywnej metody terapeutycznej; - w leczeniu brodawkowatego i pęcherzykowego raka tarczycy, w tym przerzutów. Leczenie jodkiem sodu (131 I) jest często łączone z zabiegiem chirurgicznym i lekami tyreostatycznymi.
4.2. Dawkowanie i sposób podawania
Ten produkt leczniczy powinien być podawany wyłącznie przez upoważniony personel medyczny w określonych warunkach klinicznych (patrz punkt 6.6). Dawkowanie Aktywność terapeutyczną ustala specjalista medycyny nuklearnej. Efekt terapeutyczny jest osiągany dopiero po kilku tygodniach leczenia. Przed użyciem należy określić radioaktywność kapsułki.
Dorośli Leczenie nadczynności tarczycy i dużego wola tarczycy W przypadku niepowodzenia lub niemożności kontynuowania leczenia farmakologicznego, w celu leczenia nadczynności tarczycy może być podany jod promieniotwórczy. Zawsze, gdy to możliwe, u pacjentów należy próbować przywrócić eutyreozę metodami farmakologicznymi, zanim zastosuje się leczenie jodem radioaktywnym. Leczenie dużego wola tarczycy jodem promieniotwórczym jest wskazane zwłaszcza u pacjentów z objawami uciskowymi wywołanymi przez powiększoną tarczycę, u których operacja chirurgiczna jest przeciwwskazana lub niemożliwa do wykonania. Podawana aktywność zależy od rozpoznania, wielkości gruczołu, wychwytu tarczycowego i klirensu jodu. Zwykle mieści się w zakresie 200 - 800 MBq u pacjenta o średniej masie ciała (70 kg), jednak może być konieczne powtórzenie leczenia do łącznej dawki 5 000 MBq. Ponowne leczenie po 6-12 miesiącach jest wskazane w przypadku utrzymującej się nadczynności tarczycy. Aktywność, którą należy podać, można określić za pomocą ustalonych protokołów dawkowania lub obliczyć zgodnie z poniższym wzorem: Dawka pochłonięta (Gy) x objętość gruczołu (mL) A (MBq) = ___________________________________________________ maks. wychwyt (131 I) (%) x efektywny T ½ (dni)
xK
przy czym: dawka pochłonięta
jest to docelowa dawka pochłonięta w całej tarczycy lub guzku tarczycy
objętość tkanki docelowej
jest to objętość tkanki całego gruczołu tarczycy (choroba Gravesa-Basedowa, wole wieloguzkowe toksyczne)
maks. wychwyt (131 I) jest to maks. wychwyt (131 I) przez tarczycę lub guzki wyrażony w % podanej aktywności jak ustalono w badaniu z dawką testową efektywny T ½
jest to efektywny okres półtrwania (131I) w tarczycy wyrażony w dniach
K
wynosi 24,67
Można przyjąć poniżej podane dawki w narządach docelowych: Pojedynczy guzek autonomiczny
300 – 400 Gy dawka w narządzie docelowym
Toksyczne wole wieloguzkowe
150 – 200 Gy dawka w narządzie docelowym
Choroba Gravesa-Basedowa Duże wole z eutyreozą
200 Gy dawka w narządzie docelowym 100 – 150 Gy dawka w narządzie docelowym
W przypadku choroby Gravesa-Basedowa, toksycznego wola wieloguzkowego i dużego wola wyżej wymienione dawki dla narządu docelowego zależą od całkowitej objętości tarczycy, jednak w przypadku guzów pojedynczych, dawka dla narządu docelowego zależy tylko od objętości guzka tarczycy. Zalecane dawki dla narządów docelowych: patrz punkt 11. Można również zastosować inne procedury dozymetryczne, w tym badanie wychwytu przez tarczycę nadtechnecjanu sodu (99 m Tc) w celu określenia właściwej dawki dla narządu docelowego (Gy).
Ablacja tkanki tarczycy i leczenie przerzutów raka tarczycy W celu doszczętnego usunięcia pozostałej po tyreoidektomii tkanki tarczycy, podawana aktywność wynosi zwykle 1 850–3 700 MBq. Jej wielkość może zależeć od ilości tkanki pozostawionej po zabiegu chirurgicznym oraz od wychwytu jodu. Jeżeli leczenie radioizotopem dotyczy przerzutów, podawana aktywność wynosi zwykle 3 700 –11 100 MBq.
Szczególne populacje pacjentów Zaburzenia czynności nerek Należy starannie dobrać właściwą dawkę ze względu na możliwą zwiększoną ekspozycję na promieniowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Terapeutyczne zastosowanie kapsułek zawierających jodek sodu (131 I) u pacjentów ze znacznymi zaburzeniami czynności nerek wymaga szczególnej uwagi (patrz punkt 4.4). Dzieci i młodzież Należy dokładnie rozważyć zastosowanie jodku sodu ( 131 I) u dzieci i młodzieży, w oparciu o potrzeby kliniczne i ocenę stosunku korzyści do ryzyka w tej grupie pacjentów. W niektórych przypadkach dawkę, jaką należy podać dzieciom i młodzieży, należy ustalić po wykonaniu indywidualnej dozymetrii (patrz punkt 4.4). Leczenie łagodnych schorzeń tarczycy za pomocą jodku radioaktywnego u dzieci i młodzieży jest możliwe w uzasadnionych przypadkach, w szczególności w przypadku nawrotów po zastosowaniu leków przeciwtarczycowych lub w przypadku ciężkich działań niepożądanych leków przeciwtarczycowych (patrz punkt 4.4.). Sposób podawania Iodopol 37-7400 MBq jest przeznaczony do podania doustnego. Kapsułki należy przyjmować na pusty żołądek. Pacjent powinien połknąć kapsułkę w całości, obficie popijając tak, aby zapewnić pasaż do żołądka i jelita cienkiego. W przypadku podawania dzieciom zwłaszcza młodszym, należy upewnić się, że kapsułka została połknięta w całości bez żucia. Zaleca się podawanie kapsułki z rozgniecionym jedzeniem. Przygotowanie pacjenta, patrz punkt 4.4.
4.3. Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1. Ciąża stwierdzona lub podejrzewana, albo gdy ciąża nie została wykluczona (patrz punkt 4.6). Karmienie piersią (patrz punkt 4.6). Pacjenci z dysfagią, zwężeniem przełyku, stenozą przełyku, uchyłkami przełyku, aktywnym zapaleniem żołądka, nadżerkami żołądka i wrzodami trawiennymi. Pacjenci z podejrzeniem spowolnionej perystaltyki przewodu pokarmowego.
4.4. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania
Ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości lub reakcji anafilaktycznych W przypadku wystąpienia nadwrażliwości lub reakcji anafilaktycznych należy natychmiast przerwać stosowanie produktu leczniczego i w razie konieczności rozpocząć leczenie dożylne. Aby umożliwić natychmiastową reakcję w nagłym wypadku, należy z wyprzedzeniem przygotować niezbędne produkty lecznicze oraz sprzęt, taki jak rurka intubacyjna i respirator. Uzasadnienie indywidualnych korzyści/ryzyka W przypadku każdego pacjenta ekspozycja na promieniowanie jonizujące musi być uzasadniona spodziewaną korzyścią wynikającą z zastosowania radiofarmaceutyku. Podana aktywność powinna być
w każdym przypadku tak mała, jak tylko to możliwe przy uzyskaniu zamierzonego efektu terapeutycznego. Jest niewiele dowodów świadczących o zwiększonej zachorowalności na raka, białaczkę lub mutacje u pacjentów po leczeniu jodem promieniotwórczym w łagodnych schorzeniach tarczycy pomimo jego szerokiego stosowania. W jednym doniesieniu stwierdzono zwiększoną częstość występowania raka pęcherza moczowego podczas leczenia nowotworu złośliwego tarczycy dawkami jodku sodu (131 I) wyższymi niż 3 700 MBq. W innym doniesieniu stwierdzono nieznaczne zwiększenie występowania białaczki w grupie chorych otrzymujących bardzo wysokie dawki jodku sodu (131 I). W związku z tym zaleca się, aby całkowita aktywność nie przekraczała 26 000 MBq. Czynność gonad u mężczyzn Można rozważyć wykorzystanie banku nasienia w celu zrekompensowania możliwego odwracalnego uszkodzenia czynności gonad u mężczyzn z powodu wysokiej dawki terapeutycznej jodu promieniotwórczego w przypadku pacjentów z rozległą chorobą. Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek Należy starannie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka u takich pacjentów, ponieważ możliwe jest zwiększone ryzyko narażenia na promieniowanie. U tych pacjentów może być konieczne dostosowanie dawkowania. Dzieci i młodzież Należy starannie rozważyć konieczność zastosowania, ponieważ dawka skuteczna na MBq jest stosunkowo wyższa niż u osób dorosłych (patrz punkt 11). W leczeniu dzieci i młodzieży należy wziąć pod uwagę większą wrażliwość ich tkanek na promieniowanie jonizujące i większą przewidywaną długość życia. Czynniki te należy uwzględnić przy wyborze leczenia, rozważając również inne możliwości terapeutyczne (patrz punkt 4.2 i 11). Leczenie jodem promieniotwórczym łagodnych schorzeń tarczycy u dzieci i młodzieży może być prowadzone tylko w uzasadnionych przypadkach, zwłaszcza po nawrocie po zastosowaniu leków przeciwtarczycowych lub w przypadku ciężkich działań niepożądanych leków przeciwtarczycowych. Brak jest dowodów zwiększonej częstości występowania raka, białaczki lub mutacji u ludzi leczonych jodem radioaktywnym z powodu łagodnych schorzeń tarczycy pomimo szerokiego stosowania. Osoby, u których w wieku dziecięcym lub młodzieńczym zastosowano leczenie tarczycy jodem promieniotwórczym, powinny być poddawane badaniom kontrolnym raz w roku. Hiponatremia Po zastosowaniu leczenia jodkiem sodu (131 I) u pacjentów w podeszłym wieku, poddanych zabiegowi całkowitego wycięcia tarczycy, notowano występowanie ciężkich objawów hiponatremii. Do czynników ryzyka należą: podeszły wiek, płeć żeńska, zastosowanie diuretyków tiazydowych oraz hiponatremia występująca na początku leczenia jodkiem sodu (131 I). U pacjentów tych należy rozważyć regularne oznaczanie stężenia elektrolitów w surowicy. Przygotowanie pacjenta Należy zachęcać pacjentów do picia większej ilości płynów i nakłaniać do opróżniania pęcherza tak często, jak to możliwe, w celu zmniejszenia ryzyka napromieniowania pęcherza moczowego, zwłaszcza w przypadku podawania dużych dawek, np. w przypadku leczenia raka tarczycy. Pacjentów z zaburzeniami opróżniania pęcherza należy cewnikować po podaniu wysokiej aktywności jodu promieniotwórczego. Aby zmniejszyć narażenie okrężnicy na promieniowanie, może być konieczne podanie łagodnych środków przeczyszczających (ale nie środków zmiękczających stolec, które nie stymulują jelit) u pacjentów wypróżniających się rzadziej niż raz na dobę. Aby zapobiec zapaleniu gruczołów ślinowych, możliwemu po podaniu dużych dawek jodu promieniotwórczego, należy zalecić pacjentom spożywanie słodyczy lub napojów zawierających kwas
cytrynowy (soku z cytryny, witaminy C), pobudzających wydzielanie śliny. Można również dodatkowo zastosować inne farmakologiczne środki ochronne. Przed podaniem jodu promieniotwórczego należy zbadać obciążenie jodkiem pochodzącym z żywności lub leczenia farmakologicznego (patrz punkt 4.5). Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się stosowanie diety ubogiej w jod w celu zwiększenia jego wychwytu przez czynną tkankę tarczycy. Przed rozpoczęciem leczenia raka tarczycy jodem promieniotwórczym należy wstrzymać leczenie substytucyjne tarczycy, aby zapewnić odpowiedni wychwyt. Zaleca się przerwanie leczenia trijodotyroniną na okres 14 dni i przerwanie leczenia tyroksyną na okres 4 tygodni. Ponownie można wrócić do leczenia po dwóch dniach. Leczenie karbimazolem i propylotiouracylem należy przerwać na 1 tydzień przed leczeniem nadczynności tarczycy i wznowić kilka dni po zastosowaniu leczenia. Leczenie choroby Gravesa-Basedowa jodem promieniotwórczym powinno być prowadzone jednocześnie z kortykosteroidami, szczególnie jeśli wystąpiła oftalmopatia tarczycowa. Należy zachować szczególną ostrożność, podając kapsułki jodku sodu (131 I) u pacjentów z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi. Zaleca się jednoczesne stosowanie antagonistów receptora H2 lub inhibitorów pompy protonowej. Po zastosowaniu Należy unikać bliskiego kontaktu z małymi dziećmi i kobietami w ciąży przez czas określony w odpowiednich przepisach. W przypadku wymiotów należy rozważyć ryzyko skażenia. Pacjenci leczeni jodem radioaktywnym powinni być monitorowani przez czas określony w odpowiednich przepisach. Specjalne ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych Produkt leczniczy zawiera do 97 mg sodu na jedną kapsułkę, co odpowiada 4,85% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu dla osób dorosłych. Należy wziąć to pod uwagę u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie. U pacjentów ze stwierdzoną nadwrażliwością na żelatynę lub jej metabolity powinno się stosować roztwór jodku sodu (131I). Produkt leczniczy zawiera barwnik azowy żółcień chinolinową (E 104). Może on powodować reakcje alergiczne. Może mieć również niekorzystny wpływ na aktywność i uwagę u dzieci. Środki ostrożności w związku z zagrożeniem dla środowiska, patrz punkt 6.6. Instrukcja dotycząca przygotowania do użycia produktu leczniczego radiofarmaceutycznego znajduje się w punkcie 12.
4.5. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Wiele substancji farmakologicznie czynnych wchodzi w różnego rodzaju interakcje z jodem promieniotwórczym. Istnieją różne mechanizmy interakcji, które mogą wpływać na wiązanie z białkami, farmakokinetykę lub skutki farmakodynamiczne promieniotwórczego jodu. Należy wziąć pod uwagę, że w konsekwencji wychwyt tarczycowy może być zmniejszony. Dlatego też należy zapoznać się ze wszystkimi przyjmowanymi przez pacjenta lekami i wstrzymać podawanie niektórych produktów leczniczych przed podaniem jodku sodu (131 I). W tabeli poniżej zestawiono przykładowe substancje, których podawanie należy wstrzymać: Okres, na który należy wstrzymać podawanie wymienionej substancji, przed podaniem jodku sodu (131 I) Leki blokujące czynność tarczycy (np. karbimazol, 1 tydzień przed rozpoczęciem leczenia i do kilku metimazol, propylouracyl), nadchlorany dni po podaniu Salicylany, kortykosteroidy, nitroprusydek sodu, 1 tydzień sulfobromoftaleina sodowa, leki Substancje czynne
4.6. Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kobiety w wieku rozrodczym Gdy zamierza się podać środki radiofarmaceutyczne kobiecie w wieku rozrodczym, ważne jest ustalenie, czy nie jest ona w ciąży. Jeśli u kobiety nie wystąpiła miesiączka w przewidywanym terminie, należy uznać, że jest ona w ciąży do chwili, gdy ciąża zostanie wykluczona. W razie wątpliwości dotyczących możliwej ciąży (jeśli u kobiety nie wystąpiła miesiączka, jeśli miesiączki są bardzo nieregularne, itp.) należy zaproponować pacjentce alternatywne metody leczenia bez użycia promieniowania jonizującego (jeśli takie istnieją). Kobietom otrzymującym jodek sodu (131 I) należy zalecić, by nie zachodziły w ciążę przez 6-12 miesięcy po leczeniu. Antykoncepcja u mężczyzn i kobiet Dla obu płci po leczeniu jodkiem sodu (131 I) zaleca się stosowanie antykoncepcji przez 6 miesięcy (dla pacjentów z łagodnymi schorzeniami tarczycy) lub 12 miesięcy (dla pacjentów z rakiem tarczycy). Mężczyźni nie powinni spłodzić dziecka przez okres 6 miesięcy po leczeniu jodkiem sodu (131 I), aby umożliwić zastąpienie plemników napromieniowanych przez nienapromieniowane. Należy rozważyć możliwość oddania nasienia do banku nasienia w przypadku mężczyzn z zaawansowaną chorobą, wymagających podania dużych dawek terapeutycznych jodku sodu (131 I). Ciąża Podanie jodku sodu (131I) jest przeciwwskazane w przypadku potwierdzonej lub podejrzewanej ciąży albo gdy ciąży nie można wykluczyć, ponieważ przenikanie jodku sodu (131 I) przez łożysko może spowodować poważną i prawdopodobnie nieodwracalną niedoczynność tarczycy u noworodków (wchłaniana przez macicę dawka tego produktu może mieścić się w zakresie 11-511 mGy, a gruczoł tarczowy płodu w drugim i trzecim trymestrze ciąży intensywnie gromadzi jod) (patrz punkt 4.3). W przypadku rozpoznania zróżnicowanego raka tarczycy w okresie ciąży, leczenie jodem (131 I) należy odroczyć do jej zakończenia. Karmienie piersią Przed podaniem radiofarmaceutyku karmiącej matce należy rozważyć możliwość opóźnienia podania radionuklidu do czasu zaprzestania karmienia piersią przez matkę oraz wybrać odpowiedni produkt radiofarmaceutyczny, biorąc pod uwagę wydzielanie radioaktywności do pokarmu. Jeżeli podanie jest konieczne, karmienie piersią musi zostać przerwane na co najmniej 8 tygodni przed podaniem jodku sodu (131 I) i nie należy go po nim wznawiać (patrz punkt 4.3).
Ze względów ochrony radiologicznej po podaniu dawek terapeutycznych zaleca się unikanie bliskiego kontaktu między matką i niemowlęciem przez co najmniej jeden tydzień. Płodność Po leczeniu jodem promieniotwórczym raka tarczycy, może wystąpić zależne od dawki zaburzenie płodności u mężczyzn i kobiet. Może wystąpić zależne od dawki, przemijające upośledzenie spermatogenezy po aktywnościach przekraczających 1 850 MBq. Klinicznie istotne działania niepożądane obejmujące oligospermię i azoospermię oraz zwiększenie stężenia FSH opisano po zastosowaniu ponad 3 700 MBq jodu (131I).
4.7. Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Jodek sodu (131I) nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
4.8. Działania niepożądane
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa Częstość zgłaszanych działań niepożądanych pochodzi z literatury medycznej. Profil bezpieczeństwa jodku sodu (131I) różni się znacznie w zależności od podawanych dawek, zaś dawki, które należy podać zależą od rodzaju leczenia (tj. leczenia choroby łagodnej lub złośliwej). Ponadto, profil bezpieczeństwa zależy od podanych dawek skumulowanych i stosowanych odstępów między dawkami. Dlatego zgłaszane działania niepożądane pogrupowano według ich występowania podczas leczenia choroby łagodnej lub złośliwej. Często występującymi działaniami niepożądanymi są: niedoczynność tarczycy, przemijająca nadczynność tarczycy, zaburzenia czynności ślinianek i gruczołów łzowych oraz miejscowe skutki narażenia na promieniowanie. W leczeniu raka mogą dodatkowo często występować niepożądane reakcje żołądkowojelitowe i supresja szpiku kostnego. Poniższe tabele zawierają zgłaszane działania niepożądane uszeregowane zgodnie z klasyfikacją układów i narządów. Objawy, które są raczej drugorzędne w stosunku do zespołu grupowego (na przykład zespołu suchego oka) zostały podane w nawiasach za danym zespołem. Tabelaryczna lista działań niepożądanych Poniżej określono kategorie częstości występowania: Bardzo często (≥1 / 10), często (≥1 / 100 do <1/10), niezbyt często (≥1 / 1 000 do <1/100), rzadko (≥1 / 10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) i nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Działania niepożądane po leczeniu łagodnej choroby Klasyfikacja układów i Działania niepożądane narządów Zaburzenia układu Reakcja anafilaktoidalna immunologicznego Zaburzenia Stała niedoczynność tarczycy, endokrynologiczne niedoczynność tarczycy Przejściowa niedoczynność tarczycy Przełom tyreotoksyczny, zapalenie tarczycy, niedoczynność przytarczyc (zmniejszenie stężenia wapnia we krwi, tężyczka)
Częstość częstość nieznana bardzo często często częstość nieznana
Oftalmopatia tarczycowa (w chorobie Gravesa-Basedowa) Zespół suchego oka
bardzo często
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Zaburzenia żołądka i jelit
Porażenie strun głosowych
bardzo rzadko
Zapalenie ślinianek
często
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wady wrodzone, choroby rodzinne i genetyczne Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Nieprawidłowa czynność wątroby Trądzik indukowany jodem
częstość nieznana
Wrodzona niedoczynność tarczycy Miejscowy obrzęk
częstość nieznana
Zaburzenia oka
Działania niepożądane po leczeniu choroby nowotworowej Klasyfikacja układów i Działania niepożądane narządów Nowotwory łagodne, złośliwe i Białaczka nieokreślone (w tym torbiele i Guzy lite, rak pęcherza polipy) moczowego, rak jelita grubego, rak żołądka, rak piersi Zaburzenia krwi i układu chłonnego
częstość nieznana
częstość nieznana
częstość nieznana
Częstość niezbyt często częstość nieznana
Niedobór krwinek czerwonych (erytropenia), niewydolność szpiku kostnego
bardzo często
Leukopenia, małopłytkowość
często
Niedokrwistość aplastyczna, częstość nieznana trwałe lub ciężkie zahamowanie czynności szpiku kostnego Zaburzenia układu immunologicznego Zaburzenia endokrynologiczne
Zaburzenia układu nerwowego
Reakcje anafilaktoidalne
częstość nieznana
Przełom tyreotoksyczny, przemijająca nadczynność tarczycy Zapalenie tarczycy (przemijająca leukocytoza), niedoczynność przytarczyc (spadek stężenia wapnia we krwi, tężyczka), niedoczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc Parosmia, anosmia Obrzęk mózgu
rzadko częstość nieznana
bardzo często częstość nieznana
Zaburzenia oka
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
Zespół suchego oka (zapalenie spojówek, suchość oczu, suchość nosa)
bardzo często
Niedrożność kanału nosowołzowego (zwiększenie łzawienia) Duszność
często
często
Zwężenie przełyku*, częstość nieznana zwłóknienie płuc, niewydolność oddechowa, obturacyjna choroba płuc, zapalenie płuc, zapalenie tchawicy, zaburzenia strun głosowych (porażenie strun głosowych, dysfonia, chrypka), ból ustno-gardłowy, stridor Zaburzenia żołądka i jelit
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
Wady wrodzone, choroby rodzinne i genetyczne Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Zapalenie śluzówek (suchość w jamie ustnej, ból ślinianek, powiększenie ślinianek, próchnica zębów, utrata zębów), zespół choroby popromiennej, nudności, ageuzja, anosmia, zaburzenia smaku, spadek apetytu Wymioty Zapalenie błony śluzowej żołądka, dysfagia Nieprawidłowe działanie wątroby Zapalenie pęcherza moczowego w wyniku radioterapii Niewydolność jajników, zaburzenia miesiączkowania Azoospermia, oligospermia, spadek płodności u mężczyzn Wrodzona niedoczynność tarczycy Hiponatremia
Choroba grypopodobna, ból głowy, zmęczenie, ból karku Miejscowy obrzęk *: szczególnie w istniejącym zwężeniu tchawicy
bardzo często
często częstość nieznana częstość nieznana częstość nieznana bardzo często częstość nieznana częstość nieznana częstość nieznana bardzo często często
Opis wybranych działań niepożądanych Ogólne zalecenie Ekspozycja na promieniowanie jonizujące wiąże się z ryzykiem indukcji nowotworu, a także z ryzykiem
rozwoju wad dziedzicznych. Ilość promieniowania wynikająca z zastosowania produktu w dawkach terapeutycznych może prowadzić do zwiększenia częstości nowotworów i mutacji. We wszystkich przypadkach konieczne jest upewnienie się, że ryzyko związane z promieniowaniem jest mniejsze niż ryzyko związane z chorobą. Dawka skuteczna po terapeutycznych aktywnościach jodku sodu (131 I) wynosi 3 108 mSv, podczas gdy maksymalna zalecana aktywność wynosi 11 100 MBq (przy wychwycie tarczycowym 0%). Zaburzenia tarczycy i przytarczyc Niedoczynność tarczycy może wystąpić, w zależności od dawki, jako opóźniony wynik leczenia nadczynności tarczycy za pomocą jodu promieniotwórczego. W leczeniu chorób nowotworowych niedoczynność tarczycy jest często zgłaszana jako reakcja niepożądana, jednak leczenie złośliwych chorób za pomocą jodku sodu (131 I) zazwyczaj następuje po usunięciu tarczycy. Zniszczenie pęcherzyków tarczycy spowodowane ekspozycją na promieniowanie jodku sodu (131I) może doprowadzić do zaostrzenia już istniejącej nadczynności tarczycy w ciągu 2 - 10 dni lub może spowodować przełom tyreotoksyczny. Czasami po początkowej normalizacji może pojawić się nadczynność tarczycy pochodzenia immunologicznego (okres latencji wynosi 2 - 10 miesięcy). Po 1 - 3 dniach od podania dużej dawki jodu promieniotwórczego u pacjenta może wystąpić przejściowe zapalenie tarczycy i zapalenie tchawicy z możliwością znacznego zwężenia tchawicy, zwłaszcza w przypadku już istniejącego zwężenia tchawicy. W rzadkich przypadkach zaobserwowano czasową nadczynność tarczycy nawet po leczeniu aktywnego raka tarczycy. Po podaniu jodu radioaktywnego obserwowano przypadki przejściowej niedoczynności przytarczyc, które powinno się odpowiednio monitorować i leczyć za pomocą terapii zastępczej. Późne następstwa Jako późne następstwo po leczeniu nadczynności tarczycy jodem (I131 ) może wystąpić niedoczynność tarczycy. Może ona wystąpić w okresie tygodni lub lat po leczeniu, co wymaga odpowiedniej kontroli czynności tarczycy i substytucji hormonalnej. Niedoczynność tarczycy z reguły nie występuje do 6 – 12 tygodni po podaniu jodu promieniotwórczego. Zaburzenia oka Po leczeniu jodkiem sodu (131 I) nadczynności tarczycy lub choroby Gravesa-Basedowa może zaostrzyć się już istniejąca lub pojawić nowa oftalmopatia tarczycowa. Leczenie choroby Gravesa-Basedowa jodem promieniotwórczym powinno być połączone z kortykosteroidami. Miejscowe skutki narażenia na promieniowanie Zgłaszano dysfunkcję i porażenie strun głosowych po podaniu jodku sodu (131I), jednak w niektórych przypadkach nie można ustalić, czy dysfunkcja strun głosowych została spowodowana przez promieniowanie czy leczenie chirurgiczne. Wysoki wychwyt jodu promieniotwórczego przez tkankę może powodować miejscowy ból, dyskomfort i miejscowy obrzęk, np. w przypadku leczenia jodem promieniotwórczym pozostałej części gruczołu tarczycy może wystąpić rozległy i silny ból tkanek miękkich w okolicy głowy i szyi. U pacjentów z rozsianymi przerzutami do płuc zróżnicowanego raka tarczycy odnotowano zapalenie płuc wywołane promieniowaniem i zwłóknienia płuc, spowodowane zniszczeniem tkanki przerzutowej. Dzieje się tak głównie po leczeniu wysokimi dawkami jodu promieniotwórczego. W leczeniu raka tarczycy z przerzutami do ośrodkowego układu nerwowego (OUN) należy również wziąć pod uwagę możliwość miejscowego obrzęku mózgu i (lub) nasilenie istniejącego obrzęku mózgu. Zaburzenia żołądka i jelit Wysoki poziom radioaktywności może również powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zwykle w ciągu pierwszych godzin lub dni po podaniu. W celu zapobiegania zaburzeniom żołądkowo-jelitowym, patrz punkt 4.4.
Zaburzenia ślinianek i gruczołów łzowych Może wystąpić zapalenie ślinianek z obrzękiem i bólem ślinianek, częściową utratą smaku i suchością w jamie ustnej. Zapalenie ślinianek jest zwykle odwracalne samoistnie lub przy pomocy leczenia przeciwzapalnego, jednak opisywano niekiedy przypadki zależnej od dawki uporczywej ageuzji i suchości w jamie ustnej. Brak śliny może prowadzić do infekcji np. próchnicy, co może powodować utratę zębów. W celu zapobiegania zaburzeniom czynności ślinianek, patrz punkt 4.4. Nieprawidłowe funkcjonowanie ślinianek i (lub) gruczołów łzowych objawiającym się zespołem suchego oka może pojawić się z opóźnieniem od kilku miesięcy do dwóch lat po leczeniu jodem promieniotwórczym. Chociaż w większości przypadków zespół suchego oka jest skutkiem przemijającym, u niektórych pacjentów objawy mogą utrzymywać się przez lata. Depresja szpiku kostnego Jako późne następstwo, może rozwinąć się odwracalna depresja szpiku kostnego, objawiająca się izolowaną małopłytkowością lub erytrocytopenią, która może zakończyć się zgonem. Prawdopodobieństwo wystąpienia depresji szpiku kostnego jest większe po jednorazowym podaniu dawki o aktywności przekraczającej 5 000 MBq lub po wielokrotnym podaniu produktu w odstępach krótszych niż 6 miesięcy. Wtórne nowotwory złośliwe Obserwowano zwiększone występowanie białaczki w grupie pacjentów leczonych wysokimi dawkami stosowanymi w przebiegu nowotworów złośliwych (powyżej 7,4 GBq). Dzieci i młodzież Rodzaj występujących działań niepożądanych u dzieci jest identyczny jak u osób dorosłych. W oparciu o większą wrażliwość na promieniowanie tkanek dziecięcych (patrz punkt 11) i większą przewidywaną długość życia, częstość występowania i nasilenie mogą być różne. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Al. Jerozolimskie 181 C PL-02 222 Warszawa Tel.: + 48 22 49 21 301 Faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.
4.9. Przedawkowanie
Produkt leczniczy przeznaczony jest do stosowania w warunkach szpitalnych przez wykwalifikowany personel. Dlatego też ryzyko przedawkowania jest teoretyczne. W przypadku przedawkowania radioaktywności, dawkę pochłoniętą przez pacjenta należy możliwie obniżyć poprzez nasilenie eliminacji radionuklidu z ustroju poprzez częstą mikcję i stymulację diurezy połączoną z częstym opróżnianiem pęcherza moczowego. Ponadto, należy zalecić blokadę tkanki tarczycy (np. przez podanie nadchloranu potasu) w celu zmniejszenia ekspozycji tarczycy na promieniowanie. W celu zmniejszenia wychwytu jodu (131I) można podać emetyki.
