Depo-Provera

4.1. Wskazania do stosowania

Antykoncepcja. U kobiet w każdym wieku, stosujących produkt leczniczy DEPO-PROVERA przez długi okres (patrz punkt 4.4) może dojść do zmniejszenia gęstości mineralnej kości (ang. Bone Mineral Density, BMD), dlatego należy wziąć pod uwagę ocenę stosunku korzyści do ryzyka, związanego ze stosowaniem produktu leczniczego, uwzględniając również zmniejszenie BMD występujące w okresie ciąży i (lub) laktacji. Należy również wziąć pod uwagę, że powrót do płodności (owulacji) może być opóźniony o okres do jednego roku (patrz punkt 4.4).

4.2. Dawkowanie i sposób podawania

Dawkowanie Zalecana dawka to 150 mg co 3 miesiące. Przed wstrzyknięciem należy energicznie wstrząsnąć fiolkę do uzyskania jednolitej zawiesiny. Produkt leczniczy podaje się w głębokich, domięśniowych wstrzyknięciach do mięśnia pośladkowego wielkiego lub naramiennego. Aby zwiększyć pewność, że pacjentka nie będzie w ciąży w czasie podania pierwszej dawki, należy podawać ją: - w ciągu pierwszych 5 dni prawidłowego cyklu miesiączkowego; - w ciągu 5 dni od porodu, jeżeli pacjentka nie karmi piersią; - w 6 tygodniu od porodu, jeżeli karmi piersią.

Kolejne dawki należy podawać co 12 tygodni. Jeżeli czas między kolejnymi wstrzyknięciami jest dłuższy niż 89 dni przed podaniem należy wykluczyć ciążę, a pacjentka powinna stosować dodatkowe (np. mechaniczne) środki antykoncepcyjne przez 14 dni po podaniu kolejnego wstrzyknięcia. Zastąpienie innych metod antykoncepcyjnych produktem leczniczym DEPO-PROVERA: W przypadku zmiany innych metod antykoncepcyjnych na produkt leczniczy DEPO-PROVERA, produkt leczniczy DEPO-PROVERA powinien być podany w sposób zapewniający ciągłą ochronę antykoncepcyjną, biorąc pod uwagę mechanizm działania obu metod (np. u pacjentek, które dotychczas stosowały doustne środki antykoncepcyjne, pierwsze wstrzyknięcie produktu leczniczego DEPO-PROVERA powinno być podane w ciągu 7 dni od przyjęcia ostatniej tabletki antykoncepcyjnej zawierającej substancje czynne). Dzieci i młodzież Stosowanie produktu leczniczego DEPO-PROVERA we wstrzyknięciach domięśniowych (im.) nie jest wskazane przed pierwszą miesiączką. Dostępne są dane dotyczące stosowania medroksyprogesteronu octanu we wstrzyknięciach domięśniowych u kobiet w wieku młodzieńczym (od 12 do 18 lat) (patrz punkty 4.4 i 5.1). Oprócz obaw związanych ze zmniejszeniem BMD, przewiduje się, że bezpieczeństwo stosowania oraz skuteczność produktu DEPO-PROVERA u kobiet w wieku młodzieńczym, u których wystąpiła już pierwsza miesiączka oraz u kobiet dorosłych, są takie same.

4.3. Przeciwwskazania

• nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą wymienioną w punkcie 6.1;
• ciąża lub podejrzenie ciąży;
• niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych (do czasu ustalenia ostatecznego rozpoznania oraz wykluczenia nowotworu złośliwego narządów rodnych);
• rozpoznanie lub podejrzenie hormonozależnego nowotworu złośliwego piersi lub układu rozrodczego;
• ciężka niewydolność wątroby;
• czynne zakrzepowe zapalenie żył, bądź też aktualnie występujące lub podawane w wywiadzie zaburzenia zakrzepowo-zatorowe lub choroba naczyń mózgowych;
• oponiak lub oponiak w wywiadzie. Stosowanie medroksyprogesteronu octanu nie jest wskazane u kobiet przed wystąpieniem pierwszej miesiączki. Dostępne są dane dotyczące stosowania u kobiet w wieku od 12 do 18 lat [patrz punkt 5.1, Zmiany BMD (ang. Bone Mineral Density) u kobiet w okresie młodzieńczym (12 - 18 lat)]. Przewiduje się, że bezpieczeństwo stosowania oraz skuteczność produktu leczniczego jest takie samo dla kobiet w okresie młodzieńczym po pierwszej miesiączce i dorosłych kobiet.

4.4. Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

• Zachować szczególną ostrożność w przypadku znanej nadwrażliwości na steroidy inne niż medroksyprogesteronu octan.
• Należy zdiagnozować każde nieoczekiwane krwawienie z dróg rodnych, jakie wystąpi w czasie leczenia medroksyprogesteronu octanem.
• Medroksyprogesteronu octan może powodować, w mniejszym lub większym stopniu, zatrzymanie płynów, dlatego należy zachować ostrożność podczas stosowania produktu leczniczego u pacjentek ze współistniejącymi chorobami, takimi jak: padaczka, migrena, astma, zaburzenia czynności serca

lub nerek, w których zwiększenie masy ciała lub retencja płynów może spowodować pogorszenie stanu pacjentki.

• Podczas leczenia medroksyprogesteronu octanem konieczna jest staranna obserwacja pacjentek z depresją w wywiadzie.
• Obniżony nastrój i depresja to dobrze znane działania niepożądane stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych (patrz punkt 4.8). Depresja może mieć ciężki przebieg i jest dobrze znanym czynnikiem ryzyka zachowań samobójczych i samobójstw. Jeśli u pacjentki wystąpią zmiany nastroju lub objawy depresji, również krótko po rozpoczęciu leczenia, zaleca się, aby skonsultowała się z lekarzem.
• U niektórych pacjentek w czasie leczenia medroksyprogesteronu octanem mogą wystąpić objawy odpowiadające depresji przedmiesiączkowej.
• U niektórych osób przyjmujących medroksyprogesteronu octan może dojść do zmniejszenia tolerancji glukozy. Pacjentki z cukrzycą należy poddawać starannej obserwacji podczas stosowania produktu leczniczego.
• W przypadku przekazywania wycinka błony śluzowej macicy lub wycinka z kanału szyjki macicy do badania histopatologicznego, należy poinformować histopatologa (lub laboratorium) o stosowaniu medroksyprogesteronu octanu.
• Stosowanie medroksyprogesteronu octanu może zmniejszyć stężenia następujących biomarkerów hormonalnych: a) steroidy w osoczu i (lub) w moczu (np. kortyzol, estrogen, pregnandiol, progesteron, testosteron), b) gonadotropiny w osoczu i (lub) w moczu (np. LH i FSH), c) globulina wiążąca hormony płciowe (SHBG).
• Jeżeli u pacjentki wystąpi nagła częściowa lub całkowita utrata wzroku lub wystąpi wytrzeszcz, podwójne widzenie lub migrena, należy przerwać podawanie produktu leczniczego i przeprowadzić dokładne badania okulistyczne. W przypadku zdiagnozowania obrzęku tarczy nerwu wzrokowego lub stwierdzenia zmian w naczyniach siatkówki, nie należy kontynuować podawania produktu leczniczego.
• Nie stwierdzono wpływu medroksyprogesteronu octanu na występowanie zaburzeń zakrzepowych lub zakrzepowo-zatorowych, jednak nie zaleca się stosowania medroksyprogesteronu octanu u pacjentek z zaburzeniami zakrzepowymi lub zakrzepowo-zatorowymi w wywiadzie. Zaleca się przerwanie leczenia medroksyprogesteronu octanem, w przypadku pacjentek, u których w trakcie leczenia rozwinęła się żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ).
• Zmniejszenie gęstości mineralnej kości Stosowanie medroksyprogesteronu octanu w postaci o przedłużonym uwalnianiu we wstrzyknięciach domięśniowych (ang. depot medroxyprogesterone acetate, intramuscular, DMPA, im.) zmniejsza stężenie estrogenów w surowicy i wiąże się z istotnym zmniejszeniem BMD, ze względu na znany wpływ niedoboru estrogenów na proces przebudowy kości. Utrata tkanki kostnej jest tym większa, im dłużej stosowany jest DMPA im., natomiast po zaprzestaniu jego stosowania oraz zwiększeniu wytwarzania estrogenów przez jajniki, gęstość mineralna kości ulega zwiększeniu. Zmniejszenie BMD ma szczególne znaczenie w wieku młodzieńczym i wczesnej dorosłości, czyli w okresach życia o istotnym znaczeniu dla akrecji kości. Nie wiadomo, czy stosowanie DMPA we wstrzyknięciach domięśniowych u młodych kobiet powoduje zmniejszenie maksymalnej masy kostnej i zwiększenie ryzyka złamań w późniejszym okresie życia, tj. po menopauzie.

W badaniu oceniającym wpływ stosowania DMPA im. na BMD u kobiet w wieku młodzieńczym wykazano, że stosowanie tego produktu było związane ze statystycznie istotnym spadkiem BMD w stosunku do wartości wyjściowych. Po zaprzestaniu stosowania DMPA im. u kobiet w wieku młodzieńczym, powrót średnich wartości wskaźnika BMD do wartości wyjściowych wymagał 1,2 roku w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, 4,6 roku w całym biodrze i 4,6 roku w szyjce kości udowej (patrz punkt 5.1). Jednak u niektórych uczestniczek badania wartość wskaźnika BMD nie powróciła w pełni do wartości wyjściowej podczas okresu obserwacji, a wyniki długoterminowe w tej grupie nie są znane. Produkt DEPO-PROVERA można stosować u kobiet w wieku młodzieńczym dopiero po omówieniu z pacjentkami innych metod antykoncepcji i uznaniu ich za nieodpowiednie lub niedopuszczalne. Wyniki szeroko zakrojonego badania obserwacyjnego głównie z udziałem dorosłych kobiet stosujących antykoncepcję, wykazały, że stosowanie produktu leczniczego DEPO-PROVERA we wstrzyknięciach domięśniowych nie zwiększało u nich ryzyka złamań kości. Co istotne, badanie to nie pozwoliło ustalić, czy stosowanie DMPA ma wpływ na częstość złamań w późniejszym okresie życia [patrz punkt 5.1, Zależność częstości występowania złamań od stosowania medroksyprogesteronu octanu we wstrzyknięciach (w dawce 150 mg domięśniowo) w porównaniu do niestosowania tego produktu leczniczego przez kobiety w wieku rozrodczym]. U wszystkich kobiet, niezależnie od wieku, które chcą kontynuować stosowanie tego produktu przez okres dłuższy niż 2 lata, należy ponownie przeprowadzić szczegółową ocenę ryzyka i korzyści związanych z leczeniem. W szczególności u kobiet, u których występują czynniki ryzyka osteoporozy związane z prowadzonym trybem życia i (lub) stanem zdrowia, przed rozpoczęciem stosowania produktu DEPO-PROVERA należy rozważyć inne metody antykoncepcji. Do istotnych czynników ryzyka osteoporozy zalicza się:

• nadużywanie alkoholu i (lub) używanie tytoniu
• przewlekłe stosowanie produktów leczniczych, które mogą zmniejszać masę kostną, np. leków przeciwdrgawkowych lub kortykosteroidów
• niski wskaźnik masy ciała lub zaburzenia odżywiania, np. jadłowstręt psychiczny lub bulimia
• wcześniejsze złamania niskoenergetyczne
• osteoporoza w wywiadzie rodzinnym. Zaleca się, aby u wszystkich pacjentek otrzymujących medroksyprogesteronu octan zapewnić odpowiednią dobową podaż wapnia i witaminy D.
• U większości kobiet otrzymujących medroksyprogesteronu octan w postaci zawiesiny do wstrzykiwań występują zaburzenia prawidłowego cyklu miesiączkowego (np. nieregularne lub nieprzewidywalne krwawienie i (lub) plamienie, nadmiernie obfite lub wydłużone krwawienie). W miarę kontynuowania stosowania medroksyprogesteronu octanu w postaci zawiesiny do wstrzykiwań u coraz mniejszej liczby kobiet stwierdza się nieregularne krwawienia i u coraz większej liczby dochodzi do zaniku miesiączki.
• W długotrwałych badaniach klinicznych o charakterze obserwacyjnym, obejmujących kobiety stosujące medroksyprogesteronu octan w postaci zawiesiny do wstrzykiwań stwierdzono niewielkie zwiększenie lub brak zwiększenia ogólnego ryzyka wystąpienia raka piersi, nie zaobserwowano zwiększenia ogólnego ryzyka wystąpienia raka jajnika, wątroby lub szyjki macicy i stwierdzono długotrwały efekt ochronny zmniejszający ryzyko wystąpienia raka błony śluzowej trzonu macicy.
• Oponiak U pacjentów leczonych octanem medroksyprogesteronu przez dłuższy czas (kilka lat) notowano przypadki wystąpienia oponiaka (pojedynczego i mnogiego). Należy obserwować zgodnie

z praktyką kliniczną, czy u pacjentów leczonych octanem medroksyprogesteronu nie występują przedmiotowe i podmiotowe objawy oponiaka. Jeśli u pacjenta zostanie rozpoznany oponiak, należy w celu zachowania ostrożności przerwać stosowanie octanu medroksyprogesteronu. W niektórych przypadkach obserwowano kurczenie się oponiaka po przerwaniu leczenia octanem medroksyprogesteronu w postaci o przedłużonym uwalnianiu.

• Medroksyprogesteronu octan w postaci zawiesiny do wstrzykiwań (domięśniowych 150 mg) wywiera długotrwałe działanie antykoncepcyjne. Średnia długość okresu poprzedzającego zapłodnienie u kobiet, które zajdą w ciążę, wynosi 10 miesięcy po ostatnim wstrzyknięciu (długość tego okresu może wynosić od 4 do 31 miesięcy, przy czym wartość ta nie jest zależna od długości podawania produktu leczniczego).
• Podczas stosowania medroksyprogesteronu octanu zaobserwowano możliwość zwiększenia masy ciała.
• Należy rozważyć przerwanie leczenia w przypadku pojawienia się żółtaczki.
• Ochrona przed chorobami przenoszonymi drogą płciową Kobiety należy informować, że lek DEPO-PROVERA nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, w tym przed zakażeniem wirusem HIV (AIDS), natomiast stosowany zgodnie z zaleceniami (w jałowym wstrzyknięciu) nie naraża pacjentki na zakażenie się tymi chorobami. Bezpieczne sposoby współżycia płciowego, w tym prawidłowe i konsekwentne stosowanie prezerwatyw, zmniejszają rozprzestrzenianie się chorób przenoszonych drogą płciową, w tym zakażenia wirusem HIV. Korzyści ze stosowania różnych metod antykoncepcji oraz związane z każdą z tych metod zagrożenia powinny być u każdej kobiety indywidualnie oceniane. Specjalne ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych Metylu parahydroksybenzoesan (E 218) i propylu parahydroksybenzoesan (E 216) Produkt leczniczy może powodować reakcje alergiczne (możliwe reakcje typu późnego). Polisorbat Produkt leczniczy Depo-Provera zawiera polisorbat 80 (patrz punkt 2). Polisorbaty mogą powodować reakcje nadwrażliwości. Sód Produkt leczniczy zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na fiolkę lub ampułko-strzykawkę, to znaczy produkt uznaje się za „wolny od sodu”.

4.5. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Jednoczesne podawanie aminoglutetymidu może w istotnym stopniu zmniejszyć stężenie medroksyprogesteronu octanu w osoczu i zmniejszyć skuteczność działania antykoncepcyjnego produktu leczniczego DEPO-PROVERA. Medroksyprogesteronu octan (MPA) jest metabolizowany w warunkach in vitro głównie dzięki hydroksylacji za pośrednictwem CYP3A4. Szczegółowe badania oceniające efekty kliniczne interakcji lekowych MPA z induktorami lub inhibitorami CYP3A4 nie zostały przeprowadzone, a zatem efekty kliniczne działania induktorów lub inhibitorów CYP3A4 nie są znane.

4.6. Wpływ na płodność, ciążę i laktację

Ciąża Stosowanie antykoncepcyjnego produktu leczniczego DEPO-PROVERA w ciąży jest przeciwwskazane. U noworodków urodzonych z nieplanowanych ciąż rozpoczętych między pierwszym, a drugim miesiącem od wstrzyknięcia antykoncepcyjnego produktu leczniczego DEPO-PROVERA może wystąpić niska urodzeniowa masa ciała, co z kolei wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zgonu w okresie noworodkowym. Ryzyko to jest bardzo małe, gdyż takie ciąże zdarzają się bardzo rzadko. Istnieją jednak dane wskazujące na istnienie związku pomiędzy stosowaniem produktów leczniczych z grupy progestagenów w pierwszym trymestrze ciąży, a występowaniem zaburzeń rozwojowych w obrębie układu płciowego u płodów obu płci. Należy poinformować pacjentkę o możliwym zagrożeniu dla płodu, jeżeli medroksyprogesteronu octan będzie stosowany podczas ciąży lub jeśli kobieta zajdzie w ciążę w czasie stosowania produktu leczniczego. Karmienie piersią Medroksyprogesteronu octan i jego metabolity przenikają do mleka ludzkiego. Brak wystarczających danych sugerujących, że ich obecność może stanowić zagrożenie dla dziecka.

4.7. Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Nie badano wpływu produktu leczniczego DEPO-PROVERA na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

4.8. Działania niepożądane

Działania niepożądane zgłaszane po zastosowaniu medroksyprogesteronu octanu wymieniono poniżej zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA oraz częstością występowania. Kategorie częstości występowania zdefiniowano następująco: bardzo często (≥10%), często (≥1%, <10%), niezbyt często (≥0,1%, <1%), rzadko (≥0,01%, <0,1%), bardzo rzadko (<0,01%), częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych). Klasyfikacja układów i narządów Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Częstość występowania niezbyt często rzadko

Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone (w tym torbiele i polipy) Zaburzenia krwi i układu chłonnego Zaburzenia układu immunologicznego Zaburzenia endokrynologiczne Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zaburzenia psychiczne

rzadko częstość nieznana rzadko

Działania niepożądane zakażenia w obrębie układu moczowo-płciowego zapalenie śluzówki macicy, ropień w miejscu wstrzyknięcia rak piersi oponiak niedokrwistość, zaburzenia krwi

niezbyt często rzadko rzadko

nadwrażliwość na lek reakcja anafilaktyczna, reakcja anafilaktoidalna wydłużony okres braku owulacji

niezbyt często

zwiększenie łaknienia zmniejszenie łaknienia nerwowość depresja, zmniejszenie popędu płciowego

bardzo często często

niezbyt często rzadko Zaburzenia układu nerwowego

bardzo często często niezbyt często rzadko

Zaburzenia ucha i błędnika Zaburzenia serca Zaburzenia naczyniowe

rzadko niezbyt często często niezbyt często rzadko

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Zaburzenia żołądka i jelit

niezbyt często

bezsenność anorgazmia, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia psychiczne o afektywnym podłożu, nadpobudliwość, niepokój ból głowy zawroty głowy drgawki, senność migrena, porażenia, omdlenia, parestezje, porażenie nerwu VII zawroty głowy tachykardia żylaki uderzenia gorąca nadciśnienie tętnicze, zakrzepowe zapalenie żył, zator i zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna duszność

rzadko

dysfonia

często rzadko niezbyt często

ból brzucha, uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu, nudności, wzdęcia brzucha zaburzenia żołądkowo-jelitowe zaburzenia czynności wątroby

rzadko

żółtaczka

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

często

trądzik, łysienie, wysypka

niezbyt często rzadko

Zaburzenia mięśniowoszkieletowe i tkanki łącznej

często rzadko

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

często niezbyt często

nadmierne owłosienie, świąd, ostuda, pokrzywka obrzęk naczynioruchowy, zapalenie skóry, wybroczyny, rozstępy skórne, lipodystrofia nabyta* ból pleców kurcze mięśni, bóle stawów, bóle w kończynach, osteoporoza*, złamania osteoporotyczne*, obrzęk okolicy pachy, twardzina skóry upławy, tkliwość piersi, bolesne miesiączkowanie nieprawidłowe krwawienie z macicy (nieregularne, nadmiernie obfite, zbyt skąpe, plamienie miesiączkowe), bolesność podczas stosunku, bóle w okolicy miednicy, mlekotok, brak laktacji brak miesiączki, bolesność piersi, krwotok maciczny, obfite nieregularne miesiączkowanie, krwotok miesiączkowy, suchość sromu i pochwy, zmiany wielkości gruczołów sutkowych, torbiele jajnika, zespół napięcia przedmiesiączkowego, rozrost błony śluzowej macicy, guzki w obrębie gruczołów sutkowych, krwawienia z gruczołów brodawek sutkowych, torbiele pochwy, subiektywne objawy ciąży, zapalenia pochwy astenia, zatrzymanie płynów ból w klatce piersiowej reakcje w miejscu wstrzyknięcia, ból/tkliwość w miejscu wstrzyknięcia*, utrzymująca się

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

rzadko

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

często niezbyt często rzadko

atrofia/wgłębienie w miejscu wstrzyknięcia*, guzek w miejscu wstrzyknięcia*, gorączka, uczucie zmęczenia, obrzęk, wzmożone pragnienie Badania diagnostyczne bardzo często zwiększenie masy ciała, zmniejszenie masy ciała rzadko zmniejszenie wskaźnika gęstości mineralnej kości (BMD), zmniejszenie tolerancji glukozy, nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby, nieprawidłowy rozmaz z szyjki macicy * działania niepożądane zgłoszone po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C 02-222 Warszawa tel.: + 48 22 49 21 301 faks: + 48 22 49 21 309 Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu lub przedstawicielowi podmiotu odpowiedzialnego.

4.9. Przedawkowanie

Leczenie przedawkowania ma charakter objawowy i wspomagający.